Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
14:40 | 20/06/2022 GMT+7

Lễ cầu mùa của người Tày, Nùng ở Cao Bằng

aa
Tháng 4, tháng 5 âm lịch hằng năm, khi những thửa ruộng lên lớp mạ non, ruộng ngô chuẩn bị thu hoạch cũng là lúc bà con dân tộc Tày, Nùng huyện Quảng Hòa, Trùng Khánh (Cao Bằng) tổ chức Lễ cầu mùa. Ðây là nghi lễ quan trọng trước khi bắt đầu một vụ mùa mới, cầu mong mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, người dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Độc đáo mũ Then người Tày, Nùng xứ Lạng Độc đáo mũ Then người Tày, Nùng xứ Lạng
Ngất ngây cùng điệu hát Sli của người Nùng Bắc Kạn Ngất ngây cùng điệu hát Sli của người Nùng Bắc Kạn

Xóm Lũng Sặp, xã Quốc Toản (Quảng Hòa) có 22 hộ, đa số là dân tộc Nùng (nhóm Phàn Slình) sinh sống. Đời sống người dân nơi đây gắn với sản xuất nông nghiệp, vì vậy, trước khi vào mùa vụ mới, người dân tổ chức Lễ cầu mùa. Lễ cầu mùa của người Tày, Nùng ở Lũng Sặp đã có từ lâu đời, các nghi thức chính được gìn giữ gần như nguyên bản và trở thành nét văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc. Mỗi lần làm lễ là một lần bà con trong xóm gửi gắm ước mong về sức khỏe, mùa màng, cuộc sống đến các vị thần linh.

Trước khi thực hiện nghi lễ, xóm họp bàn, thống nhất chọn ngày tổ chức. Theo phong tục, Lễ cầu mùa được tổ chức vào "ngày Mão - con mèo" tháng 5 âm lịch và thu hoạch vào "ngày Dần - con hổ" hằng năm ("Đăm nà vằn Mạo/Khẩu dảo vằn Dần") với ý nghĩa tượng trưng cho sự chăm chỉ, một vụ mùa thắng lợi, no đủ. Năm nay, xóm chọn ngày 9/5 âm lịch, tức ngày Tân Mão là ngày cấy đầu tiên của làng; buổi chiều ngày làm lễ, mọi người cùng nhau dọn dẹp sạch sẽ, chuẩn bị đồ cúng, nấu nướng, tiếp đó là cúng thổ công và tập trung ăn uống tại miếu thờ thổ công. Phần cúng miếu thổ công do trưởng bản thực hiện.

Là hộ gia đình đại diện cho xóm thực hiện lễ cúng thổ công và cấy những cây mạ đầu tiên, bà Lương Thị Minh, xóm Lũng Sặp cho biết: Một năm chỉ cấy một vụ chính là vụ hè thu, thiếu thốn hay no đủ sẽ phụ thuộc rất lớn vào vụ mùa này, vì vậy, Lễ cầu mùa được bà con chuẩn bị chu đáo, đặc biệt là nghi thức cúng thổ công. Lễ vật phải được chuẩn bị chu đáo, đầy đủ, gồm có thủ lợn, gà luộc, xôi, rượu…

Sau nghi thức cúng thổ công, đại diện nhà trưởng bản sẽ đi cấy đầu tiên, sau đó người dân trong làng mới được cấy. Sau khi thực hiện các nghi thức, mọi người cùng đến miếu, mỗi gia đình sẽ cử một người đại diện để đi dự lễ. Điều thú vị của Lễ cầu mùa nơi đây là khi đến dự, ai cũng tự giác mang theo bát đũa để ăn và giúp nhau dọn dẹp, mọi người vừa ăn uống vui vẻ, vừa trò chuyện việc gia đình, việc làng xóm. Mâm cỗ dù đơn giản nhưng ấm cúng và mang đậm bản sắc dân tộc, số thịt cúng còn lại sẽ chia đều cho các gia đình.

Lễ cầu mùa của người Tày, Nùng ở Cao Bằng
Cúng thổ công là nghi lễ quan trọng được người dân chuẩn bị chu đáo.

Kết thúc nghi lễ, trước khi ra về, mọi người trong xóm xếp thành 2 hàng đứng ngay ngắn trước miếu thờ thổ công. Sau khi thắp hương, trưởng bản thực hiện bài khấn xin thần linh phù hộ mưa thuận, gió hòa, người dân làm ăn thuận lợi, mùa màng tươi tốt, bội thu, thóc lúa trĩu hạt, nặng bông, nuôi được nhiều trâu, bò, nhà nhà ấm no, khỏe mạnh, tránh được những rủi ro như mưa lũ, hạn hán, sâu bọ phá hoại…

Mỗi địa phương, mỗi dân tộc đều có phong tục, tập quán, nét văn hóa đặc trưng riêng. Xóm Bản Hía, thị trấn Trà Lĩnh (Trùng Khánh) là xóm biên giới có 68 hộ, chủ yếu là dân tộc Tày, Nùng định cư tại đây từ nhiều thế hệ. Lễ cầu mùa cũng có từ rất lâu đời, đến nay vẫn được người dân duy trì thực hiện. Trong năm, xóm tổ chức 3 lễ cúng, lễ cúng lần thứ nhất vào tháng 2 âm lịch là lễ cúng trừ bệnh dịch cho mùa trồng cấy; lễ cúng lần 2 vào tháng 5 cầu sức khỏe, cầu vụ mùa; cúng lần thứ 3 vào tháng 8 âm lịch sau gặt hái xong vụ mùa. Những ngày làm lễ cúng được chọn vào các ngày tốt. Lễ cầu mùa là nghi lễ quan trọng thứ 2 trong năm, đánh dấu thời điểm bước vào mùa vụ mới với ước mong mùa màng tươi tốt, thuận lợi, người dân có cuộc sống bình an, no ấm. Năm nay, nghi thức cúng thổ công được thực hiện vào ngày mùng 8/5 âm lịch - ngày Canh Dần.

Theo thông lệ, đến ngày làm lễ, người dân tập trung tại miếu thổ công ở đầu làng để tiến hành các nghi thức, chuẩn bị lễ vật dâng cúng và cùng nhau nấu nướng. Lễ vật cúng gồm: 1 con lợn, 1 con gà, rượu, 2 bát tiết canh,... Nghi lễ được thực hiện từ 20 - 30 phút, bà con lần lượt dâng hương cầu xin thần linh phù hộ những điều tốt lành cho dân bản và gia đình. Sau khi cúng mọi người cùng nhau ăn uống chung, thụ lộc tại miếu.

Trưởng xóm Bản Hía Nông Văn Nhân chia sẻ: Lễ cầu mùa là nghi thức truyền thống không thể thiếu trong đời sống sản xuất nông nghiệp của người dân trong xóm, đây không chỉ là buổi sinh hoạt tâm linh, tín ngưỡng mà còn là dịp để người dân cùng ngồi lại với nhau ăn uống, trò chuyện, trao đổi kinh nghiệm sản xuất, biểu hiện của sự đoàn kết, nhất trí, cố kết cộng đồng, chia sẻ trách nhiệm của người dân nơi đây.

Lễ cầu mùa là hình thức sinh hoạt tín ngưỡng chứa đựng những giá trị văn hóa đặc trưng, thể hiện sự gắn kết giữa con người với thế giới siêu nhiên và các vị thần bảo trợ đem lại cuộc sống ấm no cho người dân trong vùng. Lễ cầu mùa hiện nay còn tồn tại và duy trì theo đúng nghi lễ truyền thống, được gìn giữ, lưu truyền từ đời này sang đời khác và trở thành tục lệ của người Tày, Nùng ở Cao Bằng, góp phần vào sự đa dạng nền văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Đây cũng là nét đẹp văn hóa trong đời sống của đồng bào các dân tộc cần được bảo tồn, gìn giữ và phát huy.

Đặc sắc Lễ hội cầu ngư - bơi trải tại Sầm Sơn Đặc sắc Lễ hội cầu ngư - bơi trải tại Sầm Sơn
Đến Mường Nhé mục sở thị sự độc đáo trong Lễ Cầu mùa người Si La Đến Mường Nhé mục sở thị sự độc đáo trong Lễ Cầu mùa người Si La
Theo: baocaobang.vn
Nguồn:

Tin bài liên quan

Gìn giữ nghề làm nón lá của người Tày Bắc Hà

Gìn giữ nghề làm nón lá của người Tày Bắc Hà

Chiếc nón lá cọ là vật dụng thân quen của dân tộc Tày, xã Bản Liền (huyện Bắc Hà), trở thành nét đẹp văn hóa của riêng bà con nơi đây.
Gìn giữ, phát huy nghề dệt thổ cẩm của người Tày

Gìn giữ, phát huy nghề dệt thổ cẩm của người Tày

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố danh mục 12 Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia, trong đó có nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm của người Tày.
Độc đáo nghi lễ Then Khoăn của người Tày, Lào Cai

Độc đáo nghi lễ Then Khoăn của người Tày, Lào Cai

Nghi lễ Then Khoăn còn gọi là Then Cầu thọ là một trong những nghi thức làm Then khá đặc biệt của người Tày ở Văn Bàn, Lào Cai.

Các tin bài khác

Mời ông bà về ăn Tết

Mời ông bà về ăn Tết

“Ra mộ mời ông bà về ăn Tết đi con”. Câu nhắc quen thuộc ấy cứ đến cuối năm lại vang lên trong nhiều gia đình Việt.
Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Những việc nên làm dịp Tết Thanh minh

Tết Thanh minh là một trong những ngày lễ quan trọng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và kết nối các thế hệ trong gia đình.
Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Lễ tế Xã Tắc tại Huế: cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm

Được tổ chức ngày 10/03 (nhằm ngày 11 tháng 02 Âm lịch) tại Di tích Đàn Xã Tắc – phường Thuận Hòa (Quận Phú Xuân, Thành phố Huế), Lễ tế Xã Tắc là nghi lễ cung đình triều Nguyễn, để cầu cho thiên hạ thái bình, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và nhân dân no ấm.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX

Đọc nhiều

Quảng Ninh triển khai giải pháp cấp bách chống khai thác IUU

Quảng Ninh triển khai giải pháp cấp bách chống khai thác IUU

UBND tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Kế hoạch số 43/KH-UBND về triển khai các giải pháp cấp bách chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc chấn chỉnh hoạt động khai thác thủy sản, hướng tới phát triển nghề cá minh bạch, trách nhiệm và bền vững.
Công ước Hà Nội - Bước tiến đối ngoại đa phương mới

Công ước Hà Nội - Bước tiến đối ngoại đa phương mới

Với Việt Nam, kiên định đường lối đối ngoại của Đảng, chúng ta chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả, phát huy vai trò và đóng góp trách nhiệm tại các cơ chế khu vực và toàn cầu.
Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Những ngày Tết, tại các cảng cá ở Quảng Ngãi, Ban Quản lý cảng cá và lực lượng Bộ đội Biên phòng duy trì trực 24/24 giờ, kiểm soát chặt chẽ tàu ra vào, sản lượng thủy sản và thiết bị giám sát hành trình, quyết tâm không để xảy ra khoảng trống quản lý trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Đại tướng Phan Văn Giang tiếp Thứ trưởng thứ nhất Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ

Đại tướng Phan Văn Giang tiếp Thứ trưởng thứ nhất Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ

Ngày 19/2, tại thủ đô Washington D.C., Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam đã tiếp Ngài Elbridge A. Colby, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ phụ trách Chính sách, trong khuôn khổ chuyến tham dự đoàn công tác của Tổng Bí thư Tô Lâm tới cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Hoa Kỳ.
Ngư dân hứng khởi ra khơi đầu Xuân

Ngư dân hứng khởi ra khơi đầu Xuân

Đầu Xuân Bính Ngọ 2026, ngư dân tại Đắk Lắk, Thanh Hóa, Quảng Ngãi, Gia Lai... đồng loạt vươn khơi đón lộc biển. Cùng với kỳ vọng mưa thuận gió hòa, trúng đậm cá tôm, bà con nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, nói không với khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sáng 20/2, ngay sau Tết Nguyên đán, các đơn vị đóng quân trên quần đảo Trường Sa thuộc Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân, đã tổ chức Lễ ra quân huấn luyện và phát động phong trào thi đua trong huấn luyện năm 2026.
Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Quảng Ngãi trực 24/24 giờ tại cảng cá dịp Tết

Những ngày Tết, tại các cảng cá ở Quảng Ngãi, Ban Quản lý cảng cá và lực lượng Bộ đội Biên phòng duy trì trực 24/24 giờ, kiểm soát chặt chẽ tàu ra vào, sản lượng thủy sản và thiết bị giám sát hành trình, quyết tâm không để xảy ra khoảng trống quản lý trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 19-22/2 (tức mùng 3 đến mùng 6 Tết), Bắc Bộ trời rét, vùng núi có nơi rét đậm với nhiệt độ dưới 13 độ C. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ ngày trời nắng.
Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Hành khách sử dụng 2 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội gồm 2A Cát Linh – Hà Đông và 3.1 Nhổn – Ga Hà Nội sẽ được miễn phí hoàn toàn vé trong 9 ngày nghỉ của dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Ngày 11/2, miền Bắc đón đợt không khí lạnh tăng cường yếu, trời mưa trở lại, tuy nhiên nhiệt độ không có nhiều biến động, cao nhất phổ biến 20-23°C.
Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Ngày 12/02, đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa và hành khách trên địa bàn Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh lận cận tăng cao đột biến, nhất là tại các cửa ngõ ra vào thành phố và các tuyến trục chính.
Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 06/02, bộ phận không khí lạnh mạnh đang ở phía Bắc và tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Khu vực Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 18–21 độ.
Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.
Phiên bản di động