Câu chuyện Việt Nam trong trái tim Alisher Mukhamedov

Hình bóng Bác Hồ trong ký ức Uzbekistan

Trong căn phòng sáng đèn của Nhà nhiếp ảnh ở thủ đô Tashkent (Uzbekistan), những bức ảnh đen trắng được trưng bày trang trọng: Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến thăm Uzbekistan năm 1959. Đó là lần đầu tiên công chúng Uzbekistan được chiêm ngưỡng trọn vẹn những khoảnh khắc lịch sử này.

Chủ tịch Hội hữu nghị Uzbekistan - Việt Nam, ông Alisher Mukhamedov, người chủ trì triển lãm, xúc động chia sẻ: Quan hệ hữu nghị giữa hai nước được các bậc tiền bối đặt nền móng, nay luôn được vun đắp qua nhiều thế hệ, phát triển và đem lại lợi ích cho nhân dân hai nước.

Triển lãm ảnh tư liệu "Mối quan hệ hữu nghị bền vững giữa Uzbekistan - Việt Nam" do Hội hữu nghị Uzbekistan-Việt Nam tổ chức, tháng 4/2025. (Ảnh: TTXVN)

Alisher Mukhamedov là người kế thừa ký ức gia đình gắn bó với Việt Nam. Cha ông, ông Rustam Mukhamedov, từng là thành viên trẻ nhất phái đoàn Văn phòng Tổng công tố Liên Xô tới Việt Nam năm 1963 và đã vinh dự được gặp Bác Hồ. Trao đổi với báo chí Việt Nam, ông Alisher Mukhamedov kể: Cha ông nhớ như in lời Bác nói rằng khi chiến tranh kết thúc, nhân dân Việt Nam sẽ xây dựng một xã hội công bằng và thịnh vượng. Ông đã lớn lên cùng những câu chuyện như thế.

Khi truyền hình Uzbekistan đưa tin chiến thắng ngày 30/4/1975 của Việt Nam, chấm dứt cuộc đấu tranh kéo dài 30 năm vì độc lập, tự do, vì thống nhất đất nước, cậu thanh niên Alisher Mukhamedov vô cùng xúc động. Ông nhận định: Chiến thắng của Việt Nam đã trở thành tấm gương cho các lực lượng đấu tranh vì hòa bình, độc lập và tiến bộ, truyền cảm hứng cho nhiều quốc gia khác. Những người bạn của Việt Nam tại Uzbekistan luôn kỷ niệm song hành hai chiến thắng: Chiến thắng 30/4 và Chiến thắng phát xít 9/5, coi đó là hai dấu mốc của những dân tộc kiên cường.

Trong dịp Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Trần Thanh Mẫn thăm Uzbekistan tháng 4/2025, ông Alisher Mukhamedov một lần nữa nhắc lại hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trong ký ức người dân Uzbekistan, khẳng định tình hữu nghị giữa hai dân tộc là sợi dây gắn bó lịch sử. Ông tin rằng hơn 3.500 sinh viên Việt Nam từng học tập ở Uzbekistan chính là những "nhà ngoại giao nhân dân" đầu tiên và quan trọng nhất, góp phần bồi đắp cây cầu hữu nghị.

Chứng kiến hành trình 50 năm sau ngày Việt Nam thống nhất, ông Alisher Mukhamedov đánh giá đó là một sự “đổi thay ngoạn mục”: từ công cuộc Đổi mới năm 1986, đến vị thế một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á - Thái Bình Dương ngày nay. Ông đặc biệt ấn tượng với chính sách đoàn kết toàn dân và chính sách quốc phòng “bốn không” của Việt Nam, coi đó là những nền tảng giúp đất nước duy trì hòa bình, ổn định để phát triển.

Nhịp cầu nhân dân bền bỉ suốt hơn hai thập kỷ

Từ khi Hội hữu nghị Uzbekistan - Việt Nam được thành lập năm 1999, ông Alisher gắn bó trọn vẹn, từ vai trò Thư ký, Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch, đến nay là Chủ tịch Hội. Dưới sự điều hành của ông, hàng năm, những hoạt động kỷ niệm Quốc khánh Việt Nam, Ngày Độc lập Uzbekistan, các buổi giao lưu, tọa đàm, triển lãm, dịch thuật, quảng bá văn hóa hai nước liên tục được tổ chức. Năm 2021, ông chủ trì dịch sang tiếng Uzbekistan tập thơ "Nhật ký trong tù" của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đưa di sản tinh thần của Việt Nam đến gần hơn với bạn bè nước bạn.

Ông Alisher Mukhamedov giới thiệu bản dịch tiếng Uzbekistan tập thơ "Nhật ký trong tù" của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại buổi gặp mặt hữu nghị kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Uzbekistan, ngày 30/8/2022. (Ảnh: Thu Hà)

Alisher Mukhamedov còn làm cầu nối trong hợp tác du lịch và kinh tế. Ông phối hợp với doanh nghiệp Uzbekistan tổ chức hội thảo giới thiệu tiềm năng du lịch Việt Nam, kết nối doanh nghiệp hai nước tìm kiếm cơ hội đầu tư, đưa khách du lịch Uzbekistan đến Hạ Long, Hội An, Hà Nội… và ngược lại.

Tình hữu nghị ấy còn ngân vang thành giai điệu. Năm 2022, ông sáng tác ca khúc “Tashkent - Hà Nội, Hà Nội - Tashkent”, bắt nguồn từ những kỷ niệm gia đình và tình cảm gắn bó với Việt Nam. Tác phẩm đã đoạt giải Ba Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ IX.

Ông chia sẻ với phóng viên tạp chí Thời Đại: "Quá trình sáng tác rất dễ dàng bởi bắt nguồn từ tình cảm, trải nghiệm của tôi. Đó là niềm cảm mến được nhen nhóm từ những câu chuyện bố tôi kể về đất nước, con người Việt Nam. Niềm cảm mến thuở ban đầu ấy được bồi đắp thêm bởi tình cảm chân thành các bạn Việt Nam dành cho tôi".

Ông Alisher Mukhamedov (thứ ba từ trái sang), Chủ tịch Hội hữu nghị Uzbekistan - Việt Nam nhận giải Ba Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại lần thứ IX với ca khúc “Tashkent - Hà Nội, Hà Nội - Tashkent” (Ảnh: Mai Anh).

Với những đóng góp bền bỉ, năm 2022 ông được trao Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" - phần thưởng cao quý nhất dành cho những người bạn quốc tế của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.

Những chuyến đi, bức ảnh, bản nhạc và cả những câu chuyện giản dị mà Alisher Mukhamedov kể về phở, nem rán hay buổi sáng uống cà phê bên Hồ Gươm… hòa quyện thành tình cảm gần gũi, chân thành của một người bạn Uzbekistan dành cho Việt Nam.

Ông nói: "Tôi yêu Việt Nam. Ở đây tôi có rất nhiều bạn bè thân thiết. Hy vọng rằng chúng tôi sẽ là những mắt xích kết nối giao lưu nhân dân giữa hai nước, để quan hệ Việt Nam - Uzbekistan ngày càng gắn kết, dẫu có cách xa nhau về địa lý".

Khi Việt Nam chuẩn bị kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, ông Alisher Mukhamedov lại lên đường đến Hà Nội. Đó không chỉ là một chuyến đi, mà là sự tiếp nối hành trình ông đã bền bỉ gầy dựng: hành trình của một người bạn, một "nhịp cầu nhân dân" giữa hai dân tộc, để tình hữu nghị Việt Nam - Uzbekistan ngày càng vững bền.

Botz László - Sĩ quan Hungary và sứ mệnh quốc tế tại Việt Nam

Thomas Eugene Wilber: Hành trình hàn gắn quan hệ Việt - Mỹ từ kỷ vật của cha