Trao đổi về hồi ký “Xứ Đông Dương” của cựu Tổng thống Pháp

“Xứ Đông Dương” là một cuốn sách đặc biệt bởi tác giả là một người Pháp và là Toàn quyền ở Đông Dương (1897 – 1902) và sau này trở thành Tổng thống Pháp (từ năm 1931 cho đến khi bị ám sát vào ngày 7/5/1932).

Paul Doumer không chỉ là một nhà cai trị, ông còn là một học giả, một chính trị gia đầy tham vọng muốn biến Đông Dương trở thành một nước Pháp ở Viễn Đông.

“Xứ Đông Dương” không chỉ đơn thuần là cuốn hồi ký của một chính trị gia có số phận gắn bó mật thiết với Việt Nam. Xa hơn, đây là một cuốn tư liệu đặc biệt, với những thông tin độc đáo về Việt Nam trong giai đoạn chuyển mình từ xã hội phong kiến sang mô hình xã hội hiện đại.

Cuốn sách "Xứ Đông Dương"

Hàng loạt câu chuyện thú vị về Việt Nam trong giai đoạn cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX được nhắc tới trong “Xứ Đông Dương”. Đó là quá trình xây dựng cây cầu Long Biên bắc qua sông Hồng, cầu Thành Thái (Tràng Tiền) tại sông Hương hay cầu Bình Lợi ở sông Sài Gòn. Đó là sự quyết tâm của Doumer trong việc xây dựng tuyến đường sắt xuyên Việt – tới mức báo chí Pháp mỉa mai ông là người theo chủ nghĩa đường sắt. Đó là việc Hà Nội, dưới thời cai trị của Paul, trở thành thành phố châu Á đầu tiên có điện. Và độc đáo nhất, đó là nhận xét khách quan vào đầu thế kỷ XX của vị toàn quyền Đông Dương này về người Việt, rằng đó “chắc chắn là tộc người ưu trội so với các dân tộc xung quanh bởi sự thông minh, cần cù và dũng cảm”.

Tọa đàm có sự tham gia của các diễn giả: PGS. TS Dương Văn Quảng, Nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao, nhà văn – dịch giả Nguyễn Xuân Khánh.

An Vinh