Rủi ro lạm phát toàn cầu từ việc Ấn Độ tính cấm xuất khẩu nhiều loại gạo

Các nước tăng mua đẩy giá gạo xuất khẩu tăng thêm 20 USD/tấn Indonesia sẽ mua 2 triệu tấn gạo trong năm nay, từ nay đến cuối năm Philippines mua thêm ít nhất 1,5 triệu tấn gạo, châu Phi và Trung Quốc cũng đang có nhu cầu lớn. Thị trường gạo 6 tháng cuối năm sẽ rất sôi động và “cuộc chơi” sẽ thuộc về doanh nghiệp có chân hàng lớn.

Xuất khẩu gạo tăng mạnh nhưng nông dân trồng lúa vẫn nghèo, tại sao? Nửa đầu năm 2023, xuất khẩu gạo đạt 4,234 triệu tấn, đạt 65,07% so với mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn của Bộ Công Thương. Tuy xuất khẩu gạo đạt được nhiều thành công nhất định, nhưng lợi nhuận từ cây lúa của nông dân đang là mối quan tâm lớn của những người trong cuộc.

Ấn Độ, nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, hiện đang cân nhắc cấm xuất khẩu phần lớn các loại gạo, động thái có thể đẩy giá gạo tăng cao hơn nữa khi mà hiện tượng thời tiết El Nino cực đoan kéo dài gây ảnh hưởng đến mùa vụ, theo nội dung bài báo mới được Bloomberg đăng tải.

Chính phủ Ấn Độ hiện đang tính đến việc cấm xuất khẩu tất cả các loại gạo ngoài Basmati (các loại gạo không phải basmati, một loại gạo hạt dài được trồng chủ yếu ở Ấn Độ và Pakistan). Nguyên nhân chính là bởi giá gạo nội địa Ấn Độ cao, giới chức Ấn Độ đồng thời muốn tránh rủi ro lạm phát leo thang.

Nếu quy định cấm này được áp dụng, ước tính khoảng 80% gạo xuất khẩu của Ấn Độ sẽ bị ảnh hưởng. Động thái có thể giúp hạ giá gạo nội địa tuy nhiên lại tiềm ẩn rủi ro đẩy giá gạo toàn cầu lên cao hơn.

Gạo hiện đang là loại thực phẩm chính cho khoảng nửa dân số thế giới, châu Á tiêu thụ khoảng 90% nguồn cung gạo trên toàn cầu. Giá gạo hiện đã lên ngưỡng cao nhất trong 2 năm bởi những nỗi sợ về khả năng El Nino sẽ gây tổn hại đến mùa vụ.

Ấn Độ chiếm khoảng 40% hoạt động thương mại gạo trên toàn cầu, giới chức Ấn Độ trong thời gian gần đây đã siết chặt xuất khẩu một số loại gạo. Trong năm ngoái, Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo vỡ đồng thời áp thuế 20% với gạo trắng và nâu sau khi căng thẳng Nga Ukraine đẩy giá của nhiều loại thực phẩm chủ chốt như lúa mì và ngô tăng vọt. Ấn Độ đồng thời hạn chế xuất khẩu lúa mì và đường.

Ấn Độ cung cấp gạo cho khoảng hơn 100 quốc gia trên toàn cầu, trong đó có những khách hàng lớn nhất bao gồm Benin, Trung Quốc, Senegal, Bờ biển Ngà, Togo.

Cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo Ấn Độ giảm bởi khả năng sẽ có lệnh cấm được áp dụng. Cổ phiếu công ty KRBL, công ty xuất khẩu gạo lớn nhất tại Ấn Độ, hạ khoảng 3,7% và rồi sau đó phục hồi phần nào. Cổ phiếu công ty Chaman Lal Setia Exports Ltd mất 1,4% giá trị; cổ phiếu Kohinoor Foods sụt 2,9%, cổ phiếu LT Foods Ltd hạ 4,4%.

Nhiều nước nhập khẩu gạo lớn của thế giới như Indonesia, Trung Quốc và Philippines đã không ngừng tích trữ gạo trong năm nay. Điều kiện rừng tại Thái Bình Dương đã xấu đi lần đầu tiên trong 7 năm, theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO). Việc Ấn Độ cấm xuất khẩu một số loại gạo tiềm ẩn rủi ro gây tổn hại đến nguồn cung và đẩy cao lạm phát.

Kế hoạch cấm xuất khẩu một số loại gạo của Ấn Độ được đưa ra sau khi lạm phát giá cả tiêu dùng của Ấn Độ tháng 6/2023 tăng mạnh do giá thực phẩm tăng cao.

Bloomberg Economics dự báo lạm phát sẽ tăng sau khi giá cà chua, một loại nguyên liệu quan trọng trong các bữa ăn của người Ấn, tăng lên. Ngân hàng Barclays và Yes đều đã nâng dự báo triển vọng lạm phát.

Giá gạo bán lẻ tại Ấn Độ đã tăng khoảng 15% trong năm nay còn giá gạo trung bình trên toàn quốc tăng 8%, theo số liệu của Bộ Thực phẩm Ấn Độ. Giá thực phẩm cao dai dẳng bị cho là sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của người tiêu dùng.

Theo dữ liệu từ Bộ lương thực Ấn Độ, giá gạo bán lẻ ở Delhi đã tăng khoảng 15% trong năm nay trong khi giá trung bình trên toàn quốc tăng 8%.

Trong khi đó, giá gạo tại châu Á đã tăng lên mức cao nhất trong hơn 2 năm do các nhà nhập khẩu tăng cường dự trữ do lo ngại El Nino sẽ làm khô hạn các đồn điền và gây thiệt hại cho mùa màng.

Lạm phát Mỹ đã hạ nhiệt đáng kể so với khoảng thời gian trước? Trên thị trường tương lai, nhà đầu tư dự báo khả năng Fed nâng lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong tháng 7/2023 lên đến 89%.

Lạm phát Mỹ hạ nhiệt mạnh, tạo tiền đề cho việc kết thúc chu kỳ siết chặt tiền tệ Các quan chức Mỹ hiện đã phát đi thông điệp rằng nhiều khả năng họ sẽ tiếp tục nâng lãi suất lên ngưỡng cao nhất trong 22 năm vào cuộc họp vào ngày 25 và 26/7/2023.