Quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển bứt phá

PGS. TS Lưu Ngọc Trịnh chỉ ra, “thời kỳ hoàng kim thứ hai” đang diễn ra mạnh mẽ. Trung Quốc liên tục giữ vị trí là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, với tổng kim ngạch hai chiều thiết lập các kỷ lục mới, vượt xa mốc 170 tỷ USD năm 2022 và đã vượt mốc 200 tỷ USD vào năm 2024-2025. Năm 2025 ghi dấu sự gắn kết chặt chẽ hơn bao giờ hết giữa hai nền kinh tế Trung Quốc và Việt Nam.

“Theo thống kê của Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Trung Quốc đạt 256,5 tỷ USD, tăng 24,8% so với năm 2024 và chiếm khoảng 25% tổng kim ngạch thương mại Trung Quốc - ASEAN. Điều này cho thấy vai trò trụ cột của Việt Nam trong hợp tác Trung Quốc - ASEAN”, vị học giả lấy ví dụ.

PGS.TS Lưu Ngọc Trịnh, chuyên gia kinh tế quốc tế, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam). (Ảnh: NVCC)

Bên cạnh đó, về xuất khẩu nông sản, Trung Quốc trở thành thị trường tiêu thụ nông - lâm - thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Đáng chú ý, xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Trung Quốc trong năm 2024 tiệm cận con số 4 tỷ USD, có xu hướng vượt qua Thái Lan. Đầu tư FDI của Trung Quốc vào Việt Nam cũng tiếp tục đà tăng trưởng, Trung Quốc tiếp tục giữ vị thế là đối tác dẫn đầu về số dự án đầu tư mới tại Việt Nam. Tính đến cuối năm 2025, hơn 6.000 dự án đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vẫn còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký gần 35 tỷ USD.

“Vị trí địa lý thuận lợi (đặc biệt là các cặp cửa khẩu sôi động ở khu vực biên giới), quan hệ thương mại truyền thống có tính bổ trợ lẫn nhau, cùng việc thực hiện có hiệu quả các hiệp định thương mại tự do kiểu mới như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) liên tục được nâng cấp… đã thúc đẩy hợp tác sâu rộng giữa hai quốc gia”, PGS.TS Lưu Ngọc Trịnh nhận xét.

Vị chuyên gia đánh giá, năm 2026, hợp tác Trung Quốc - Việt Nam tiếp tục cho triển vọng tốt, chất lượng hợp tác dự kiến được nâng cao hơn. Năm nay, cả hai nước đều bước vào các kế hoạch phát triển chiến lược mới. Đây là năm đầu tiên Việt Nam tổ chức thành công Đại hội XIV Đảng và bước vào kỷ nguyên mới “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Còn Trung Quốc cũng vừa bắt đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ 15 với nhiều nội dung tương đồng về mô hình phát triển trong đó có nội dung về phát triển chất lượng cao dựa trên khoa học công nghệ, xây dựng nền kinh tế tuần hoàn...

“Đây là sự tương đồng chiến lược quan trọng đặt nền tảng thuận lợi cho quan hệ hợp tác chính trị, kinh tế, khoa học công nghệ, thương mại, và tài chính trong thời gian tới”, PGS.TS Lưu Ngọc Trịnh phân tích.

Theo vị chuyên gia, các lĩnh vực hợp tác mũi nhọn mới sẽ bao gồm: Hạ tầng đường sắt – trong đó đẩy mạnh triển khai các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối biên giới (như tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng); Kinh tế số và Kinh tế xanh – tăng cường hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng mới (xe điện, điện mặt trời), trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn; Tài chính khu vực - Trong khuôn khổ do Việt Nam đăng cai, hai bên sẽ tăng cường thảo luận về chính sách tài khóa hỗ trợ người dân và phát triển hạ tầng kỹ thuật số và Đầu tư trực tiếp (FDI) - Dự báo kinh tế Việt Nam năm 2026 có thể đạt mức tăng trưởng cao hàng đầu khu vực tạo ra sức hút lớn đối với dòng vốn FDI chất lượng cao từ các tập đoàn công nghệ Trung Quốc.

“Các xu hướng này cho thấy hai nước đang củng cố mối quan hệ kinh tế mang tính bổ trợ có lợi cho cả hai bên, góp phần hiện đại hóa công nghiệp tại Việt Nam và tăng cường kết nối khu vực, phù hợp với định hướng tổng thể về xây dựng "Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược” do lãnh đạo hai bên đề ra”, PGS.TS Lưu Ngọc Trịnh kết luận.

CMG hoàn thành toàn bộ 5 buổi tổng duyệt Gala mừng Xuân 2026

CMG phát sóng chương trình Gala Tết Nguyên tiêu 2026