PCT Hà Nội Trương Việt Dũng: Thủ đô có cơ sở trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực

-Xin ông cho biết kết quả sơ bộ của Thành phố Hà Nội khi triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW tính đến thời điểm này?

-Ngày 15/5/2025, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Quyết định số 8602-QĐ/TU, cập nhật Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đây không chỉ là sự cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị cao độ của thành phố Hà Nội trong việc lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển đột phá.

Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu Việt Nam, cơ bản trở thành thành phố thông minh, gắn kết với mạng lưới đô thị thông minh toàn cầu. Tầm nhìn đến năm 2045, Hà Nội hướng tới vị thế trung tâm khoa học - công nghệ hàng đầu châu Á, dẫn dắt kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo khu vực.

Tiếp đó, ngày 16/5/2025, UBND Thành phố ban hành Kế hoạch số 139/KH-UBND triển khai Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ và Kế hoạch hành động của Thành ủy. Đây là sự gắn kết chặt chẽ giữa chỉ đạo chiến lược của Trung ương với hành động cụ thể của địa phương. Với hai kế hoạch quan trọng này, Hà Nội thể hiện sự chuẩn bị bài bản, toàn diện để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và thành phố thông minh hàng đầu khu vực, đóng góp mạnh mẽ vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội

Ngày 29/9/2025, tại kỳ họp thứ 26 (kỳ họp chuyên đề), Hội đồng nhân dân đã thông qua chùm 6 Nghị quyết liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo do các cơ quan chuyên môn của Thành phố đang tham mưu, tạo hành lang pháp lý linh hoạt cho phát triển công nghệ mới, mô hình mới, sản phẩm mới.

Thành phố đã chỉ đạo các cơ quan đẩy mạnh tuyên truyền linh hoạt, đa dạng qua hội nghị, tập huấn, sinh hoạt chi bộ, truyền thông trên báo chí và mạng xã hội. Đồng thời phát động Phong trào "Bình dân học vụ số" ngày 22/5/2025 với mục tiêu tiêu “Thành phố Hà Nội – Bình dân học vụ số - toàn dân, toàn diện, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới”.

Nhiều mô hình cụ thể như “Công dân số”, “Chợ 4.0”, “dịch vụ công trực tuyến” đã mang lại lợi ích thiết thực, giúp người dân trải nghiệm rõ rệt thành quả chuyển đổi số. Đồng thời, Hà Nội gắn tuyên truyền với các sự kiện quốc tế như Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo Thế giới, Ngày Sở hữu trí tuệ Thế giới, Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam, góp phần tạo nên “văn hóa số” rộng khắp.

Song song với đó, các cơ quan, đơn vị của Thành phố tích cực ứng dụng AI trong công việc và quản lý. Tiếp tục khai thác có hiệu quả các hệ thống thông tin dùng chung của Thành phố phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, phục vụ người dân, doanh nghiệp như: Hệ thống điều hành và quản lý văn bản, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, Hệ thống thư điện tử… Qua đó, khai thác hiệu quả Trung tâm dữ liệu Thành phố, hình thành Trung tâm Điều hành thông minh và triển khai thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Bên cạnh nguồn vốn công, Hà Nội cũng chủ trương mở rộng hợp tác công - tư (PPP) trong các dự án hạ tầng số, phòng thí nghiệm dùng chung, khu ươm tạo doanh nghiệp và không gian sáng tạo mở, qua đó huy động được nguồn lực xã hội và tăng hiệu quả đầu tư.

Triển khai thực hiện chủ trương, chính sách của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trọng tâm là Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 71/NQ-CP, trong đó có các nhiệm vụ về Mô hình hợp tác 3 nhà (Nhà nước - Nhà trường - Nhà đầu tư) để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khép kín. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo chính sách, tạo hành lang pháp lý thuận lợi; các trường đại học, viện nghiên cứu đảm nhiệm đào tạo nhân lực, nghiên cứu ứng dụng; còn doanh nghiệp và nhà đầu tư đảm nhận khâu thương mại hóa, đưa sản phẩm ra thị trường. Mô hình này vừa giúp kết nối tri thức với thực tiễn sản xuất, vừa tạo ra động lực phát triển bền vững, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sáng tạo trong xã hội.

Trong lĩnh vực thu hút đầu tư, phát triển công nghệ cao, Thành phố tích cực đề xuất hoàn thiện cơ chế ưu đãi cho Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, thúc đẩy tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách, xây dựng các mô hình đô thị khoa học công nghệ, phát triển phòng thí nghiệm dùng chung.

Ngoài những chính sách đặc thù trong Luật Thủ đô, UBND Thành phố đã có văn bản báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất những cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội để phát triển các khu công nghệ cao: Sửa đổi, bổ sung các luật (Công nghệ cao, Đất đai, Doanh nghiệp, Thuế, Nhà ở…) để gỡ vướng và cho phép HĐND Thành phố ban hành cơ chế đặc thù, vượt trội; phát triển tuyến đường sắt số 5 Văn Cao - Hòa Lạc, sân bay lưỡng dụng Hòa Lạc, TOD kết nối ga metro; tăng tỷ lệ ngân sách giữ lại theo Điều 34 Luật Thủ đô để đầu tư hạ tầng khu công nghệ cao; ưu tiên di dời, bố trí trường đại học, viện nghiên cứu vào Hòa Lạc để hình thành hệ sinh thái KH&CN...

Hà Nội cũng chủ động đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật, cơ chế chính sách nhằm tạo “luồng xanh” cho đầu tư, đổi mới sáng tạo, từng bước đưa thể chế thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh trong phát triển của Thủ đô.

Những động thái này đã giúp Hòa Lạc thu hút hơn 110 dự án, với tổng vốn trên 115.000 tỷ đồng và đã cơ bản hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật khu công viên CNTT Hà Nội tại quận Long Biên. Triển khai hạ tầng 5G, IoT trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh, khẳng định sức hút ngày càng lớn của Hà Nội trong mắt nhà đầu tư công nghệ.

-Tuy Thành phố có nguồn thu ngân sách dồi dào nhưng những khó khăn của Hà Nội lại phức tạp hơn những địa phương khác, thưa ông, vậy đâu là những vướng mắc trong chuyển đổi số của riêng Hà Nội mà nếu chỉ dựa thuần túy vào thế mạnh tài chính thì cũng không thể xử lý ngay được?

Công tác chỉ đạo về chuyển đổi số được thực hiện đồng bộ từ Nghị quyết của Thành ủy, kế hoạch tổng thể về chuyển đổi số, xây dựng thành phố thông minh, đặc biệt, trong năm 2025, nhiệm vụ chuyển đổi số được các cấp ủy đảng từ Trung ương tới địa phương quán triệt là một trong 3 nhóm nhiệm vụ quan trọng, ưu tiên hàng đầu tại Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" và được chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ trên địa bàn Thành phố.

Thành phố Hà Nội, với đặc thù là nơi tập trung tầng lớp “tinh hoa” trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, công nghệ thông tin, công nghệ tài chính (FINTECH)…nên chúng tôi sẽ nỗ lực phát huy những điều kiện thuận lợi nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, quá trình triển khai công tác chuyển đổi số tại Hà Nội hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, thách thức cần sớm được khắc phục để bảo đảm hiệu quả.

Trước thời điểm sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, theo quy định, các phòng Văn hóa và Thông tincủa 30 quận, huyện được giao một số vị trí việc làm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, giao dịch điện tử, kinh tế số, xã hội số nhưng phải kiêm nhiệm thêm các nhiệm vụ chuyên môn khác (do không đủ công chức); có quận, huyện không có cán bộ có chuyên môn về công nghệ thông tin, trong khi khối lượng nhiệm vụ, yêu cầu chất lượng, tiến độ ngày càng cao, ảnh hưởng rất lớn tới công tác tham mưu.

Sau sắp xếp, cán bộ quận, huyện được bố trí, sắp xếp về 126 xã, phường, phòng Văn hóa - xã hội cấp xã được giao thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin (không bao gồm an toàn thông tin, an ninh mạng)… theo quy định tại Nghị định 150/2025/NĐ-CP, Thông tư số 10/2025/TT BKHCN nên dẫn đến tình trạng thiếu cán bộ chuyên môn về CNTT.

Đó là chưa nói đến việc một số hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành của các Bộ, ngành chưa sẵn sàng kết nối, chia sẻ dữ liệu với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Thành phố.

Cũng còn 1 vấn đề nữa là hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Thành phố bắt đầu triển khai từ 01/7/2025 có nhiều bất cập như: danh mục, quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chưa được cập nhật đầy đủ, phân quyền cán bộ chưa chính xác gây dồn ứ và xử lý sai hồ sơ; chưa kết nối với một số cơ sở dữ liệu chuyên ngành (đất đai, thuế...), gây khó khăn trong liên thông dữ liệu.

Ngoài ra, các nhiệm vụ về chuyển đổi số của một số đơn vị bị chậm triển khai so với tiến độ được giao; công tác báo cáo của một số đơn vị đầu mối về kết quả triển khai chuyển đổi số chưa đầy đủ, ảnh hưởng tới công tác tổng hợp, báo cáo chung.

-Tại cuộc họp mới đây về thủ tục hành chính ở Hà Nội (ngày 05/8/2025), ông có nói đến một trong những khía cạnh của vướng mắc là sự phối hợp giữa các đơn vị, phải chăng vấn đề này phản ánh thực tiễn nhiều cơ quan của Hà Nội chưa theo kịp tiến trình chuyển đổi số, thưa ông?

-Chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo vận hành thông suốt 16 mô hình chính quyền 2 cấp giai đoạn đầu với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ xây dựng kế hoạch, phương án triển khai, kịch bản vận hành của hạ tầng số, các nền tảng chia sẻ dữ liệu, các hệ thống thông tin, ứng dụng và nền tảng dùng chung của Thành phố cùng sự tận tâm, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ kỹ thuật, cán bộ chuyên trách CNTT tại tất cả các đơn vị. Thành phố xác định đây không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là nền tảng để kiến tạo chính quyền gần dân, vì dân, minh bạch và hiệu quả.

Mô hình chính quyền 2 cấp chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025, như đã nói ở trên, sau sắp xếp, một số hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành của các Bộ, ngành chưa sẵn sàng kết nối, chia sẻ dữ liệu với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Thành phố, dẫn đến nhiều bất cập như: danh mục, quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chưa được cập nhật đầy đủ, phân quyền cán bộ chưa chính xác gây dồn ứ và xử lý sai hồ sơ; chưa kết nối với một số cơ sở chuyên ngành (đất đai, thuế...), gây khó khăn trong liên thông dữ liệu.

Mới đây, tại cuộc họp về thủ tục hành chính ở Hà Nội, tôi cũng đã chỉ rõ rằng bên cạnh những thành tựu đã đạt được, thực tiễn triển khai công tác giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) vẫn còn nhiều tồn tại, vướng mắc cần tập trung khắc phục, bao gồm: Hạ tầng, công tác phối hợp giữa các đơn vị… Các đại biểu tại hội nghị cũng đã phản ánh trực tiếp các khó khăn kỹ thuật cho thấy sự thiếu đồng bộ và liên thông này, đó là: Hệ thống phần mềm chưa tối ưu, thuận tiện cho cán bộ và Nhân dân khi thao tác, sử dụng; biểu mẫu tờ khi điện tử chưa thuận tiện, người dân nhiều lúc phải nhập lại nhiều trường dữ liệu; tình trạng lạm dụng bản sao chứng thực; cần thống nhất cách tính thủ tục hồ sơ trực tuyến và hồ sơ toàn trình; hiện các phần mềm chưa được liên thông, cùng lúc cán bộ phải sử dụng nhiều phần mềm gây mất thời gian, công sức....

Có thể thấy, thủ tục hành chính ở Hà Nội còn vướng mắc chủ yếu đến từ sự phối hợp giữa các đơn vị. Nhằm giải quyết tối đa tồn tại, hạn chế này, Thành phố đã đặt ra những nhiệm vụ rất cụ thể cho các Sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị có liên quan. Cụ thể, Sở Khoa học và Công nghệ đã chủ động bám sát tình hình thực tiễn, kịp thời hỗ trợ các sở, ngành, UBND xã, phường trong quá trình triển khai; tổng hợp, báo cáo các nội dung vượt thẩm quyền để UBND Thành phố xem xét, chỉ đạo.

Trung tâm Phục vụ Hành chính công Thành phố tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tại các Chi nhánh và Điểm phục vụ hành chính công trên toàn địa bàn Thành phố; triển khai dịch vụ công lưu động nhằm hỗ trợ người có công, đối tượng yếu thế tiếp cận dịch vụ thuận tiện, hiệu quả. Tiếp tục phối hợp với Tổng Công ty Viễn thông MobiFone rà soát, xử lý kịp thời các vướng mắc liên quan đến hệ thống, bảo đảm người dân và doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tuyến thuận lợi, không bị gián đoạn.

Đến nay, hệ thống họp trực tuyến kết nối tới 126 xã, phường đã hoạt động ổn định; hệ thống phản ánh iHanoi và thư điện tử công vụ được điều chỉnh phù hợp với mô hình mới. Trung tâm Phục vụ Hành chính công thành phố cùng 126 điểm tiếp nhận hồ sơ tại xã, phường đã đi vào hoạt động nhịp nhàng.

Trong vòng 02 tháng (01/7 - 30/8/2025), hệ thống đã tiếp nhận 523.292 hồ sơ thủ tục hành chính (TTHC), trong đó 413.036 hồ sơ đã được giải quyết, với 97,39% hồ sơ đúng hạn. Đáng chú ý, thành phố Hà Nội đã phê duyệt danh mục 767 TTHC thực hiện trực tuyến toàn trình, bao gồm 686 thủ tục cấp thành phố và 81 thủ tục cấp xã. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giúp giảm tối đa thành phần hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý và tăng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam 2025, Hà Nội đứng đầu bảng xếp hạng (Hà Nội đạt 74,7 điểm, cao hơn nhiều so với các địa phương khác, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh (73,5 điểm) và Đà Nẵng (28,1 điểm)). Trong Chỉ số Hiệu quả quản trị và Hành chính công cấp tỉnh (PAPI) năm 2024 (công bố tháng 4/2025), Hà Nội đạt vị trí thứ nhất về chỉ số Quản trị điện tử. Thực trạng này phản ánh rằng mặc dù Hà Nội đã tăng đáng kể chỉ số DTI (tăng 18 bậc, vươn lên vị trí thứ 6) nhờ tập trung vào ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, nhưng mục tiêu số hóa toàn diện cách vận hành của Nhà nước thông qua sự phối hợp đồng bộ, liên thông vẫn đang gặp thách thức.

-Theo ông, trên bình diện chính sách vĩ mô, đâu là những nội dung cấp thiết cần sửa đổi, bổ sung sớm để Hà Nội có thể tăng tốc ứng dụng chuyển đổi số?

-Để triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, Hà Nội xác định cần tập trung vào năm nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết cần khẩn trương hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, trong đó ưu tiên ban hành Nghị quyết của HĐND Thành phố về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, bảo đảm đồng bộ với Luật Thủ đô năm 2024 và Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, đồng thời triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với các lĩnh vực mới. Cùng với đó là chùm 6 Nghị quyết: Nghị quyết triển khai Luật Thủ đô về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo như: Nghị quyết thông qua Đề án "Thành lập Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội"; Nghị quyết về một số chính sách phát triển khoa học và công nghệ của thành phố Hà Nội; Nghị quyết quy định một số nội dung về thử nghiệm có kiểm soát tại thành phố Hà Nội và Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo của thành phố Hà Nội; Nghị quyết thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo được kỳ vọng góp phần nâng cao nhận thức của toàn xã hội đổi mới tư duy là nhiệm vụ then chốt.

Thứ hai, đầu tư xây dựng hạ tầng khoa học công nghệ hiện đại, bao gồm các trung tâm dữ liệu, phòng thí nghiệm trọng điểm, sàn giao dịch công nghệ và khu đô thị đổi mới sáng tạo, đồng thời huy động nguồn vốn xã hội hóa ít nhất gấp 1,5 - 2 lần vốn ngân sách nhà nước để bảo đảm tính bền vững.

Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua hợp tác với các tập đoàn công nghệ trong và ngoài nước, triển khai các chương trình học bổng, chính sách thu hút và trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học; đồng thời thúc đẩy giáo dục STEM và khởi nghiệp sáng tạo từ cấp phổ thông. Cụ thể, ký chương trình hợp tác 3–5 năm với doanh nghiệp công nghệ (Viettel, VNPT, FPT, các hãng quốc tế) đào tạo kỹ sư AI/ATTT/nền tảng dữ liệu/năm, thí điểm hợp đồng chuyên gia theo sản phẩm cho các dự án chiến lược,…

Thứ tư, Thành phố sẽ triển khai Nghị định số 231/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025 của Chính phủ về kiến trúc sư trưởng, coi đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Hà Nội có thể chủ động tuyển chọn và thu hút đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, hướng tới hình thành mô hình đội ngũ kiến trúc sư trưởng có tầm nhìn dài hạn, đủ năng lực hoạch định, tổ chức triển khai các đề án chiến lược trong lĩnh vực quy hoạch đô thị, hạ tầng khoa học - công nghệ, không gian đổi mới sáng tạo, đô thị thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, khu công nghệ cao… Qua đó khẳng định vai trò tiên phong, tạo mô hình mới để nhân rộng ra các địa phương khác.

Cuối cùng là nâng cao nhận thức xã hội và thúc đẩy chuyển đổi số thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng về vai trò, lợi ích của đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; triển khai các nền tảng dữ liệu mở, dịch vụ công trực tuyến và khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, IoT, blockchain trong sản xuất, kinh doanh.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, Hà Nội có cơ sở vững chắc để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại và bền vững, hiện thực hóa mục tiêu Nghị quyết 57-NQ/TW trong giai đoạn 2025–2030.

-Trân trọng cảm ơn ông!