Trang chủ Bờ cõi biển đảo Nhịp sống biển đảo
06:46 | 22/11/2022 GMT+7

Người truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo Cù Lao Chàm

aa
Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.
Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú
Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam

Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.

Ông Trần Hối

Ông Trần Hối

Nghỉ học, ông bắt đầu đi làm thuê với nghề bào chế và bán thuốc Bắc cho tiệm Quảng Nam phong của Hoa kiều ở Vĩnh Điện.

Khi làm việc cho hiệu thuốc thời gian rảnh ông cũng giao du với nhiều bạn bè, ông nhận thấy trẻ em ở đất liền ngoài học chữ Hán, còn được học chữ quốc ngữ. Người dân quê ông đa số không biết chữ, nhất là quốc ngữ nên ông luôn suy nghĩ về điều đó.

Đáng quý là dù đi làm thuê nhưng ông biết tiết kiệm tiền, ước mơ sau này sẽ về quê giúp đỡ con em trên đảo học chữ quốc ngữ để biết đọc, biết viết và nâng cao hiểu biết. Nói là làm nhưng khi bắt tay vào thực hiện ông gặp không ít khó khăn.

Nhờ những năm theo học ở Hội An, Trần Hối có quen biết với Phan Thêm (Cao Hồng Lãnh) và được tuyên truyền về chủ nghĩa Cộng sản, giác ngộ cách mạng nên sau này ông mới tham gia cách mạng.

Năm 1934, Cao Hồng Lãnh xuất dương sang Hồng Kông, tham gia hoạt động trong tổ chức Đảng Cộng sản Đông Dương tại Trung Quốc thì Trần Hối mất liên lạc. Cũng từ mối quen biết này, những năm 1929-1936, Trần Hối liên hệ với một người họ hàng của Phan Thêm là Phan Hiền để nhờ hỗ trợ, giúp tiền mua sách vở, bút, mực về Cù Lao Chàm mở lớp dạy trẻ em học quốc ngữ miễn phí. Thời gian này, ông cũng đi làm thuê lấy tổ yến sào trên đảo cho chủ thầu để mưu sinh.

Năm 2022, kỷ niệm 115 năm sinh của ông, nhân dân Cù Lao Chàm luôn nhớ về Trần Hối - người thanh niên tiến bộ có công đóng góp to lớn cho việc truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo và người quản lý yến sào đầu tiên của Hội An sau ngày đất nước thống nhất.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, ông được Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Miền Nam Trung bộ tặng Bằng khen và Chính phủ tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba.

Để có kinh phí duy trì lớp học, ông mạnh dạn tổ chức một đội hô bài chòi và một đội chèo thuyền đến ngày lễ, Tết thì tổ chức để gây quỹ. Mặc dù điều kiện còn khó khăn nhưng việc tổ chức các hoạt động cũng rất bài bản, ông phân công các bạn trong làng như Trần Thiện, Trần Hoang phụ trách thực hiện, Vương Tranh làm thư ký, Trần Bân làm thủ quỹ.

Tháng 4.1945, trước sự việc lý trưởng bị dân kêu kiện do gian lận về công quỹ nên quận trưởng cách chức. Sự việc bất đắc dĩ khi Hội đồng hương chính xã tín nhiệm, vận động nên ông ra ứng cử và được nhân dân bầu trúng cử làm lý trưởng Cù Lao Chàm đến tháng 8.1945. Lúc này, phong trào truyền bá chữ quốc ngữ do chính phủ Trần Trọng Kim đề ra được nhân dân hưởng ứng tích cực. Trần Hối nhanh chóng vận động thanh niên trong xã tổ chức một nhóm gồm Trần Hối, Lê Dinh, Vương Tranh, Vương Ninh, Trần Bân, Nguyễn Diên để tổ chức truyền bá chữ quốc ngữ cho nhân dân trên đảo rất sôi nổi.

Cách mạng Tháng Tám thành công tại Hội An thì ngày 21.8.1945, chính ông Trần Hối - lý trưởng Cù Lao Chàm tuyên bố xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và ông được bầu làm chủ tịch.

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Sau khi bầu cử Quốc hội năm 1946, thực hiện chủ trương hợp nhất của Chính phủ, Hội An được chia làm 8 khu phố. Khu VIII (Tân Hiệp) gồm các đảo Cù Lao Chàm ông Trần Hối làm chủ tịch. Cuối năm 1947, Ủy ban kháng chiến nhập vào Ủy ban hành chính gọi là Ủy ban Kháng chiến - hành chính, ông tiếp tục làm làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - hành chính khu. Tháng 2.1949, ông được kết nạp vào Đảng.

Tháng 1.1955, ông được Thị ủy Hội An bố trí tập kết ra miền Bắc làm cầu đường quốc lộ 1 tại Thanh Hóa. Sau đó ông công tác tại công ty khai thác gỗ Khe Nóng, Hà Tĩnh, những năm 1956-19577, làm trưởng phòng sản xuất gỗ Khe Nà thuộc Công ty quốc doanh lâm nghiệp Nghệ An. Năm 1958, tổ chức bố trí ông ra công tác tại Công ty Thuốc nam thuốc bắc Hà Nội. Cuối năm 1961 ông làm Cửa hàng trưởng Cửa hàng cung cấp, bán buôn thuốc nam, thuốc bắc ở 54 phố Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội thuộc Quốc doanh dược phẩm Hà Nội đến tháng 10.1974 thì nghỉ hưu.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông về lại quê hương Tân Hiệp sinh sống và cơ duyên đến với ông một lần nữa khi được làm nghề khai thác yến. Việc khai thác nguồn yến sào Cù Lao Chàm, trước đây chính quyền Việt Nam Cộng hòa giao cho chủ thầu là người Hoa, hợp đồng vẫn còn trong thời hạn khai thác đến hết năm 1976.

Tuy nhiên, sau khi Cù Lao Chàm được giải phóng, chính quyền cách mạng mời người trực tiếp quản lý khai thác yến đến làm việc, tuyên truyền, giải thích chính sách của nhà nước đối với việc quản lý tài nguyên quý hiếm, vận động bàn giao lại việc quản lý và khai thác yến sào cho UBND thị xã Hội An, kể cả số công nhân lao động, ghe thuyền, phương tiện, dụng cụ khai thác. Ngay sau khi nhận bàn giao, chính quyền thị xã cử ông Trần Hối quản lý. Tháng 11.1975 , UBND thị xã Hội An thành lập Đội quản lý và khai thác yến, có trụ sở tại Cù Lao Chàm và tiếp tục bổ nhiệm ông Trần Hối làm đội trưởng.

Mặc dù tuổi cao nhưng ông là một đảng viên mẫu mực, có uy tín, luôn tham gia các hoạt động tại địa phương, từ năm 1981 đến năm 1983 ông được bầu vào ban chấp hành Đảng bộ xã Tân Hiệp và làm Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã. Ở vị trí công tác nào ông cũng hoàn thành tốt nhiệm vị được giao, được đồng chí, đồng nghiệp kính trọng.

Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
Với tiêu đề: “Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,5%”, hãng thông tấn Prensa Latina của Cu Ba trong tuần qua đã ca ngợi nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh hơn dự kiến.
Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào
Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào được diễn ra từ ngày 27-01/10, tại thành phố Kaysone Phomvihane, tỉnh Savannkhet (Lào), đã thu hút sự tham gia của những doanh nghiệp đến từ 02 nước gồm 120 gian hàng. Đây cũng là cơ hội gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, thắt chặt, phát triển hơn nữa mối quan hệ truyền thống hữu nghị, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Theo Báo Quảng Nam
Nguồn: baoquangnam.vn

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

“Xuân chung tay giữ biển - Tết thắm tình quân dân”

“Xuân chung tay giữ biển - Tết thắm tình quân dân”

Ngày 9/2, tại phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk, Học viện Hải quân đã phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đắk Lắk và Đảng ủy, chính quyền địa phương tổ chức Chương trình “Xuân chung tay giữ biển - Tết thắm tình quân dân”.
Lữ đoàn 682 và Lữ đoàn 189 lan tỏa “Xuân yêu thương” dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Lữ đoàn 682 và Lữ đoàn 189 lan tỏa “Xuân yêu thương” dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Trong không khí rộn ràng đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các đơn vị Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa trong chương trình “Xuân yêu thương”. Lữ đoàn 682 và Lữ đoàn 189 (Vùng 4 Hải quân) đã phối hợp với chính quyền địa phương thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, góp phần lan tỏa nghĩa tình quân – dân dịp Tết đến, Xuân về.
Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát hạ tầng công nghệ chống khai thác IUU tại TP.HCM

Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát hạ tầng công nghệ chống khai thác IUU tại TP.HCM

Ngày 04/02, Đoàn công tác Bộ Khoa học và Công nghệ làm việc tại cảng cá Cát Lở (phường Phước Thắng, TP.HCM) để rà soát thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS), tình trạng mất kết nối và mức độ liên thông dữ liệu số trong quản lý nghề cá, nhằm tăng cường chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).
Thăm, động viên, chúc tết và tặng quà quân, dân ở đặc khu Trường Sa

Thăm, động viên, chúc tết và tặng quà quân, dân ở đặc khu Trường Sa

Ngày 1/2, Đoàn công tác Hải đoàn 129 Hải quân do Thượng tá Lê Xuân Tâm, Phó Chính uỷ Hải đoàn làm trưởng đoàn đã kết thúc chuyến thăm, động viên, chúc tết và tặng quà quân, dân ở đảo Sinh Tồn, Trường Sa, Núi Le và đảo Tốc Tan thuộc đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa.

Đọc nhiều

Ông Nguyễn Thanh Nghị: Những đóng góp của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV

Ông Nguyễn Thanh Nghị: Những đóng góp của Ban Chính sách, chiến lược Trung ương sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV

Kỷ nguyên vươn mình đã đặt đất nước đứng trước những đòi hỏi mới, yêu cầu mới với độ khó cao, viễn kiến phải thực sự khác biệt so với trước. Trong bối cảnh đó, việc Bộ Chính trị quyết định thành lập Ban Chính sách, chiến lược Trung ương được xem như một giải pháp, một kỳ vọng trong công tác hoạch định chiến lược phát triển dài hạn cho Việt Nam. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Thời Đại đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về những trọng trách và những dự định trong thời gian tới của cơ quan có tầm quan trọng đặc biệt này.
Đại sứ Nhóm G4 tại Việt Nam gửi thông điệp chúc Tết Nguyên đán Bính Ngọ

Đại sứ Nhóm G4 tại Việt Nam gửi thông điệp chúc Tết Nguyên đán Bính Ngọ

Trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, các Đại sứ Nhóm G4 tại Việt Nam (New Zealand, Canada, Na Uy và Thụy Sĩ) đã cùng nhau thực hiện một video clip để gửi đến người dân Việt Nam những lời chúc Năm Mới.
Tổng Bí thư Trung Quốc Tập Cận Bình khảo sát tại Bắc Kinh

Tổng Bí thư Trung Quốc Tập Cận Bình khảo sát tại Bắc Kinh

Trước thềm Tết Nguyên đán 2026, tại Bắc Kinh, Tổng Bí thư Trung Quốc Tập Cận Bình đã thăm hỏi, động viên cán bộ và quần chúng ở cơ sở, gửi lời chúc mừng năm mới tốt đẹp tới nhân dân các dân tộc trong cả nước.
UNDP cam kết đồng hành với người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai tại Gia Lai

UNDP cam kết đồng hành với người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai tại Gia Lai

Đoàn công tác của Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam vừa có chuyến đến thăm, làm việc với tỉnh Gia Lai và tổ chức các hoạt động viện trợ giúp người dân trên địa bàn tỉnh bị ảnh hưởng bởi bão, lũ lụt khắc phục khó khăn. Đây là tình cảm, sự sẻ chia và cam kết đồng hành của UNDP đối với người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai tại địa phương.
Tiếp tục phối hợp hiệu quả trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới Việt Nam - Campuchia

Tiếp tục phối hợp hiệu quả trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới Việt Nam - Campuchia

Ngày 10/2, Đoàn đại biểu Lực lượng vũ trang tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia) do Thiếu tướng Hem Bô Na Rel, Chỉ huy trưởng Hiến binh tỉnh Mondulkiri làm Trưởng đoàn đã đến thăm, chúc Tết Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng nhân dịp Tết Nguyên đán cổ truyền Bính Ngọ 2026. Tại đây, hai bên thể hiện quyết tâm trong việc tiếp tục phối hợp hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới Việt Nam - Campuchia, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.
Đảo Trường Sa trao quà Tết cho ngư dân tàu cá Gia Lai

Đảo Trường Sa trao quà Tết cho ngư dân tàu cá Gia Lai

Sáng ngày 10/2/2026, tại đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, đảo Trường Sa đã tổ chức thăm hỏi và trao quà Tết cho tàu cá BĐ 98847 TS của tỉnh Gia Lai vào đảo bổ sung nhu yếu phẩm trong quá trình khai thác hải sản dài ngày trên biển.
Lâm Đồng xử lý 100% tàu vi phạm mất kết nối trong chống IUU

Lâm Đồng xử lý 100% tàu vi phạm mất kết nối trong chống IUU

Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã xử lý dứt điểm toàn bộ các trường hợp tàu cá vi phạm mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, đạt tỷ lệ 100%. Kết quả này được Đoàn kiểm tra của Bộ Tư pháp ghi nhận là chuyển biến rõ nét trong công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại địa phương.
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
infographic dai hoi dang xiv 8 noi dung xuyen suot trien khai cac quyet sach chien luoc
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Ngày 11/2, miền Bắc đón đợt không khí lạnh tăng cường yếu, trời mưa trở lại, tuy nhiên nhiệt độ không có nhiều biến động, cao nhất phổ biến 20-23°C.
Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 06/02, bộ phận không khí lạnh mạnh đang ở phía Bắc và tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Khu vực Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 18–21 độ.
Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.
Miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đặc biệt cần ưu đãi

Miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đặc biệt cần ưu đãi

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình vừa ký Quyết định số 161/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị định quy định về việc miễn thị thực có thời hạn cho người nước ngoài thuộc diện đối tượng đặc biệt cần ưu đãi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (Kế hoạch).
Thời tiết hôm nay (28/01): Hà Nội rét về sáng sớm và đêm

Thời tiết hôm nay (28/01): Hà Nội rét về sáng sớm và đêm

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết thành phố Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 28/01.
Quy định mới về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp từ 1/1/2026

Quy định mới về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp từ 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, việc bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của người lao động được quy định cụ thể, chặt chẽ và thống nhất hơn theo Nghị định số 374/2025/NĐ-CP của Chính phủ ngày 31/12/2025, quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm năm 2025 về bảo hiểm thất nghiệp.
Phiên bản di động