Trang chủ Bờ cõi biển đảo Nhịp sống biển đảo
06:46 | 22/11/2022 GMT+7

Người truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo Cù Lao Chàm

aa
Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.
Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú
Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam

Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.

Ông Trần Hối

Ông Trần Hối

Nghỉ học, ông bắt đầu đi làm thuê với nghề bào chế và bán thuốc Bắc cho tiệm Quảng Nam phong của Hoa kiều ở Vĩnh Điện.

Khi làm việc cho hiệu thuốc thời gian rảnh ông cũng giao du với nhiều bạn bè, ông nhận thấy trẻ em ở đất liền ngoài học chữ Hán, còn được học chữ quốc ngữ. Người dân quê ông đa số không biết chữ, nhất là quốc ngữ nên ông luôn suy nghĩ về điều đó.

Đáng quý là dù đi làm thuê nhưng ông biết tiết kiệm tiền, ước mơ sau này sẽ về quê giúp đỡ con em trên đảo học chữ quốc ngữ để biết đọc, biết viết và nâng cao hiểu biết. Nói là làm nhưng khi bắt tay vào thực hiện ông gặp không ít khó khăn.

Nhờ những năm theo học ở Hội An, Trần Hối có quen biết với Phan Thêm (Cao Hồng Lãnh) và được tuyên truyền về chủ nghĩa Cộng sản, giác ngộ cách mạng nên sau này ông mới tham gia cách mạng.

Năm 1934, Cao Hồng Lãnh xuất dương sang Hồng Kông, tham gia hoạt động trong tổ chức Đảng Cộng sản Đông Dương tại Trung Quốc thì Trần Hối mất liên lạc. Cũng từ mối quen biết này, những năm 1929-1936, Trần Hối liên hệ với một người họ hàng của Phan Thêm là Phan Hiền để nhờ hỗ trợ, giúp tiền mua sách vở, bút, mực về Cù Lao Chàm mở lớp dạy trẻ em học quốc ngữ miễn phí. Thời gian này, ông cũng đi làm thuê lấy tổ yến sào trên đảo cho chủ thầu để mưu sinh.

Năm 2022, kỷ niệm 115 năm sinh của ông, nhân dân Cù Lao Chàm luôn nhớ về Trần Hối - người thanh niên tiến bộ có công đóng góp to lớn cho việc truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo và người quản lý yến sào đầu tiên của Hội An sau ngày đất nước thống nhất.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, ông được Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Miền Nam Trung bộ tặng Bằng khen và Chính phủ tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba.

Để có kinh phí duy trì lớp học, ông mạnh dạn tổ chức một đội hô bài chòi và một đội chèo thuyền đến ngày lễ, Tết thì tổ chức để gây quỹ. Mặc dù điều kiện còn khó khăn nhưng việc tổ chức các hoạt động cũng rất bài bản, ông phân công các bạn trong làng như Trần Thiện, Trần Hoang phụ trách thực hiện, Vương Tranh làm thư ký, Trần Bân làm thủ quỹ.

Tháng 4.1945, trước sự việc lý trưởng bị dân kêu kiện do gian lận về công quỹ nên quận trưởng cách chức. Sự việc bất đắc dĩ khi Hội đồng hương chính xã tín nhiệm, vận động nên ông ra ứng cử và được nhân dân bầu trúng cử làm lý trưởng Cù Lao Chàm đến tháng 8.1945. Lúc này, phong trào truyền bá chữ quốc ngữ do chính phủ Trần Trọng Kim đề ra được nhân dân hưởng ứng tích cực. Trần Hối nhanh chóng vận động thanh niên trong xã tổ chức một nhóm gồm Trần Hối, Lê Dinh, Vương Tranh, Vương Ninh, Trần Bân, Nguyễn Diên để tổ chức truyền bá chữ quốc ngữ cho nhân dân trên đảo rất sôi nổi.

Cách mạng Tháng Tám thành công tại Hội An thì ngày 21.8.1945, chính ông Trần Hối - lý trưởng Cù Lao Chàm tuyên bố xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và ông được bầu làm chủ tịch.

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Sau khi bầu cử Quốc hội năm 1946, thực hiện chủ trương hợp nhất của Chính phủ, Hội An được chia làm 8 khu phố. Khu VIII (Tân Hiệp) gồm các đảo Cù Lao Chàm ông Trần Hối làm chủ tịch. Cuối năm 1947, Ủy ban kháng chiến nhập vào Ủy ban hành chính gọi là Ủy ban Kháng chiến - hành chính, ông tiếp tục làm làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - hành chính khu. Tháng 2.1949, ông được kết nạp vào Đảng.

Tháng 1.1955, ông được Thị ủy Hội An bố trí tập kết ra miền Bắc làm cầu đường quốc lộ 1 tại Thanh Hóa. Sau đó ông công tác tại công ty khai thác gỗ Khe Nóng, Hà Tĩnh, những năm 1956-19577, làm trưởng phòng sản xuất gỗ Khe Nà thuộc Công ty quốc doanh lâm nghiệp Nghệ An. Năm 1958, tổ chức bố trí ông ra công tác tại Công ty Thuốc nam thuốc bắc Hà Nội. Cuối năm 1961 ông làm Cửa hàng trưởng Cửa hàng cung cấp, bán buôn thuốc nam, thuốc bắc ở 54 phố Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội thuộc Quốc doanh dược phẩm Hà Nội đến tháng 10.1974 thì nghỉ hưu.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông về lại quê hương Tân Hiệp sinh sống và cơ duyên đến với ông một lần nữa khi được làm nghề khai thác yến. Việc khai thác nguồn yến sào Cù Lao Chàm, trước đây chính quyền Việt Nam Cộng hòa giao cho chủ thầu là người Hoa, hợp đồng vẫn còn trong thời hạn khai thác đến hết năm 1976.

Tuy nhiên, sau khi Cù Lao Chàm được giải phóng, chính quyền cách mạng mời người trực tiếp quản lý khai thác yến đến làm việc, tuyên truyền, giải thích chính sách của nhà nước đối với việc quản lý tài nguyên quý hiếm, vận động bàn giao lại việc quản lý và khai thác yến sào cho UBND thị xã Hội An, kể cả số công nhân lao động, ghe thuyền, phương tiện, dụng cụ khai thác. Ngay sau khi nhận bàn giao, chính quyền thị xã cử ông Trần Hối quản lý. Tháng 11.1975 , UBND thị xã Hội An thành lập Đội quản lý và khai thác yến, có trụ sở tại Cù Lao Chàm và tiếp tục bổ nhiệm ông Trần Hối làm đội trưởng.

Mặc dù tuổi cao nhưng ông là một đảng viên mẫu mực, có uy tín, luôn tham gia các hoạt động tại địa phương, từ năm 1981 đến năm 1983 ông được bầu vào ban chấp hành Đảng bộ xã Tân Hiệp và làm Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã. Ở vị trí công tác nào ông cũng hoàn thành tốt nhiệm vị được giao, được đồng chí, đồng nghiệp kính trọng.

Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
Với tiêu đề: “Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,5%”, hãng thông tấn Prensa Latina của Cu Ba trong tuần qua đã ca ngợi nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh hơn dự kiến.
Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào
Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào được diễn ra từ ngày 27-01/10, tại thành phố Kaysone Phomvihane, tỉnh Savannkhet (Lào), đã thu hút sự tham gia của những doanh nghiệp đến từ 02 nước gồm 120 gian hàng. Đây cũng là cơ hội gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, thắt chặt, phát triển hơn nữa mối quan hệ truyền thống hữu nghị, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Theo Báo Quảng Nam
Nguồn: baoquangnam.vn

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Vang mãi bản hùng ca Trường Sa

Vang mãi bản hùng ca Trường Sa

Mới đây, tại Quân cảng Cam Ranh (Khánh Hòa), Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân phối hợp với Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống tỉnh Khánh Hòa tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Trường Sa – Bản hùng ca vang mãi”, chào mừng đơn vị đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ 2.
Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ cứu nạn thành công 2 tàu cá nước ngoài

Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ cứu nạn thành công 2 tàu cá nước ngoài

Trong hai ngày 4 - 5/5, Đồn Biên phòng Bạch Long Vĩ (Bộ đội Biên phòng thành phố Hải Phòng) liên tiếp phát hiện và cứu hộ, cứu nạn thành công hai tàu cá nước ngoài cùng nhiều thuyền viên gặp nạn trên biển.
Siết quản lý tàu cá, Đồng Tháp ngăn chặn vi phạm IUU từ gốc

Siết quản lý tàu cá, Đồng Tháp ngăn chặn vi phạm IUU từ gốc

Tỉnh Đồng Tháp đã triển khai quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp để chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.
Quân, dân Trường Sa sôi nổi chào mừng ngày 30/4 và 1/5

Quân, dân Trường Sa sôi nổi chào mừng ngày 30/4 và 1/5

Khi đất liền rực rỡ cờ hoa kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Ngày Quốc tế Lao động 1/5, nơi đầu sóng - đặc khu Trường Sa - cũng bừng lên khí thế thi đua sôi nổi.

Đọc nhiều

Giữ lớp học sáng đèn nơi vùng cao Sín Chải

Giữ lớp học sáng đèn nơi vùng cao Sín Chải

Ở xã vùng cao Sín Chải (tỉnh Điện Biên), việc giữ học sinh đến trường đôi khi còn khó hơn cả việc dạy học. Thế nhưng nhiều năm qua, Trường PTDTBT THCS Sín Chải vẫn duy trì đều đặn những lớp học sáng đèn mỗi ngày- kết quả của sự lãnh đạo bền bỉ từ chi bộ nhà trường và nỗ lực không ngừng của đội ngũ giáo viên vùng cao.
Từ Côn Đảo gửi gắm khát vọng hòa bình

Từ Côn Đảo gửi gắm khát vọng hòa bình

Ngày 11-13/5/2026, đoàn công tác của Ủy ban Hòa bình Việt Nam do ông Uông Chu Lưu, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam làm Trưởng đoàn đã phối hợp tổ chức và tham dự chuỗi hoạt động “Hành trình Di sản và Hòa bình” 2026 tại Đặc khu Côn Đảo, TP. Hồ Chí Minh.
Việt Nam - Triều Tiên nhất trí thúc đẩy quan hệ song phương

Việt Nam - Triều Tiên nhất trí thúc đẩy quan hệ song phương

Ngày 15/5 tại Bình Nhưỡng, trong khuôn khổ chuyến thăm Triều Tiên thông báo kết quả Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã hội kiến Chủ tịch Uỷ ban thường vụ Hội nghị Nhân dân tối cao kiêm Chủ tịch Hội nghị Nhân dân tối cao nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Jo Yong Won.
Đưa phở Việt trở thành biểu tượng kết nối văn hóa tại châu Âu

Đưa phở Việt trở thành biểu tượng kết nối văn hóa tại châu Âu

Ngày 14/5, tại trụ sở Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao), Hội We Love Phở phối hợp với Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Ninh Bình tổ chức gặp gỡ báo chí công bố chương trình "Phở Cultural Roadshow Europe 2026".
Giữ học trò vùng biên ở lại lớp bằng những ngày hội tuổi thơ

Giữ học trò vùng biên ở lại lớp bằng những ngày hội tuổi thơ

Ở vùng biên giới Mường Nhé (Điện Biên), giữ học sinh đến trường không chỉ là nhiệm vụ giáo dục mà còn là hành trình giữ lại những ước mơ nhỏ bé giữa núi rừng xa xôi. Một ngôi trường bán trú đang làm điều đó bằng tiếng cười, sự gần gũi và những ngày hội tuổi thơ giản dị.
Ngư dân Khánh Hòa đưa camera xuống biển

Ngư dân Khánh Hòa đưa camera xuống biển

Camera dưới nước, thiết bị định vị và hệ thống giám sát từ xa 24/7 đang trở nên quen thuộc tại các vùng nuôi biển ở Khánh Hòa. Trong bối cảnh chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và nguồn lợi thủy sản suy giảm, địa phương này đang chuyển mạnh sang nuôi biển công nghệ cao.
Bà Phạm Thu Hằng: Yêu cầu các nước tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa

Bà Phạm Thu Hằng: Yêu cầu các nước tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa

Chiều 14/5, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng khẳng định việc các bên liên quan đưa người lên các thực thể thuộc quần đảo Trường Sa mà không được sự cho phép của Việt Nam là hành vi xâm phạm chủ quyền của Việt Nam theo luật pháp quốc tế.
nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam
infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
infographic cac moc thoi gian sau cuoc bau cu dai bieu quoc hoi khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap
infographic bau cu quoc hoi va hdnd cach tra cuu thong tin ve nguoi ung cu tren vneid
infographic thu tuong chi dao 9 nhiem vu trong tam ung pho bien dong toan cau
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Cử tri cả nước nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp
[VIDEO] Tinh thần dân chủ của nhân dân Việt Nam trong bầu cử
Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Thời tiết hôm nay (12/5): Hà Nội nắng nóng, chiều tối có mưa dông, cảnh báo đề phòng lốc sét

Thời tiết hôm nay (12/5): Hà Nội nắng nóng, chiều tối có mưa dông, cảnh báo đề phòng lốc sét

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 12/5, thời tiết tại Hà Nội và nhiều tỉnh Bắc Bộ duy trì trạng thái ngày nắng. Tuy nhiên, từ chiều tối, khu vực này có khả năng xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to, kèm nguy cơ lốc, sét, mưa đá.
Thời tiết hôm nay (6/5): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, miền Nam có mưa dông

Thời tiết hôm nay (6/5): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, miền Nam có mưa dông

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, một đợt không khí lạnh mới sắp tăng cường xuống phía Nam, gây mưa giông diện rộng cho Bắc Bộ. Nam Bộ vẫn mưa giông rải rác vào chiều tối.
Đừng để máy lạnh, máy giặt bẩn đe dọa sức khỏe gia đình

Đừng để máy lạnh, máy giặt bẩn đe dọa sức khỏe gia đình

Thời tiết nắng nóng gay gắt và ô nhiễm bụi mịn, các chuyên gia kỹ thuật cảnh báo việc tích tụ bụi bẩn lâu ngày khiến hóa đơn tiền điện tăng thêm khoảng 30% và biến các thiết bị này thành "ổ" vi khuẩn, trực tiếp đe dọa sức khỏe hệ hô hấp.
Thời tiết cả nước dịp 30/4-01/5

Thời tiết cả nước dịp 30/4-01/5

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết cả nước dịp nghỉ lễ 30/4-01/5.
Thời tiết hôm nay (28/4): Bắc Bộ đón không khí lạnh, Nam Bộ nắng nóng

Thời tiết hôm nay (28/4): Bắc Bộ đón không khí lạnh, Nam Bộ nắng nóng

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, ngày 28/4, thời tiết Nam Bộ tiếp tục nắng nóng diện rộng, Bắc Bộ ngày nắng, chiều tối sẽ có mưa do không khí lạnh tràn về.
Thời tiết hôm nay (24/4): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời mát

Thời tiết hôm nay (24/4): Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, trời mát

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 24/4, khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ chính thức chấm dứt nắng nóng nhờ đợt không khí lạnh cuối mùa gây mưa dông diện rộng.
Phiên bản di động