Trang chủ Bờ cõi biển đảo Nhịp sống biển đảo
06:46 | 22/11/2022 GMT+7

Người truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo Cù Lao Chàm

aa
Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.
Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú
Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam

Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.

Ông Trần Hối

Ông Trần Hối

Nghỉ học, ông bắt đầu đi làm thuê với nghề bào chế và bán thuốc Bắc cho tiệm Quảng Nam phong của Hoa kiều ở Vĩnh Điện.

Khi làm việc cho hiệu thuốc thời gian rảnh ông cũng giao du với nhiều bạn bè, ông nhận thấy trẻ em ở đất liền ngoài học chữ Hán, còn được học chữ quốc ngữ. Người dân quê ông đa số không biết chữ, nhất là quốc ngữ nên ông luôn suy nghĩ về điều đó.

Đáng quý là dù đi làm thuê nhưng ông biết tiết kiệm tiền, ước mơ sau này sẽ về quê giúp đỡ con em trên đảo học chữ quốc ngữ để biết đọc, biết viết và nâng cao hiểu biết. Nói là làm nhưng khi bắt tay vào thực hiện ông gặp không ít khó khăn.

Nhờ những năm theo học ở Hội An, Trần Hối có quen biết với Phan Thêm (Cao Hồng Lãnh) và được tuyên truyền về chủ nghĩa Cộng sản, giác ngộ cách mạng nên sau này ông mới tham gia cách mạng.

Năm 1934, Cao Hồng Lãnh xuất dương sang Hồng Kông, tham gia hoạt động trong tổ chức Đảng Cộng sản Đông Dương tại Trung Quốc thì Trần Hối mất liên lạc. Cũng từ mối quen biết này, những năm 1929-1936, Trần Hối liên hệ với một người họ hàng của Phan Thêm là Phan Hiền để nhờ hỗ trợ, giúp tiền mua sách vở, bút, mực về Cù Lao Chàm mở lớp dạy trẻ em học quốc ngữ miễn phí. Thời gian này, ông cũng đi làm thuê lấy tổ yến sào trên đảo cho chủ thầu để mưu sinh.

Năm 2022, kỷ niệm 115 năm sinh của ông, nhân dân Cù Lao Chàm luôn nhớ về Trần Hối - người thanh niên tiến bộ có công đóng góp to lớn cho việc truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo và người quản lý yến sào đầu tiên của Hội An sau ngày đất nước thống nhất.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, ông được Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Miền Nam Trung bộ tặng Bằng khen và Chính phủ tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba.

Để có kinh phí duy trì lớp học, ông mạnh dạn tổ chức một đội hô bài chòi và một đội chèo thuyền đến ngày lễ, Tết thì tổ chức để gây quỹ. Mặc dù điều kiện còn khó khăn nhưng việc tổ chức các hoạt động cũng rất bài bản, ông phân công các bạn trong làng như Trần Thiện, Trần Hoang phụ trách thực hiện, Vương Tranh làm thư ký, Trần Bân làm thủ quỹ.

Tháng 4.1945, trước sự việc lý trưởng bị dân kêu kiện do gian lận về công quỹ nên quận trưởng cách chức. Sự việc bất đắc dĩ khi Hội đồng hương chính xã tín nhiệm, vận động nên ông ra ứng cử và được nhân dân bầu trúng cử làm lý trưởng Cù Lao Chàm đến tháng 8.1945. Lúc này, phong trào truyền bá chữ quốc ngữ do chính phủ Trần Trọng Kim đề ra được nhân dân hưởng ứng tích cực. Trần Hối nhanh chóng vận động thanh niên trong xã tổ chức một nhóm gồm Trần Hối, Lê Dinh, Vương Tranh, Vương Ninh, Trần Bân, Nguyễn Diên để tổ chức truyền bá chữ quốc ngữ cho nhân dân trên đảo rất sôi nổi.

Cách mạng Tháng Tám thành công tại Hội An thì ngày 21.8.1945, chính ông Trần Hối - lý trưởng Cù Lao Chàm tuyên bố xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và ông được bầu làm chủ tịch.

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Sau khi bầu cử Quốc hội năm 1946, thực hiện chủ trương hợp nhất của Chính phủ, Hội An được chia làm 8 khu phố. Khu VIII (Tân Hiệp) gồm các đảo Cù Lao Chàm ông Trần Hối làm chủ tịch. Cuối năm 1947, Ủy ban kháng chiến nhập vào Ủy ban hành chính gọi là Ủy ban Kháng chiến - hành chính, ông tiếp tục làm làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - hành chính khu. Tháng 2.1949, ông được kết nạp vào Đảng.

Tháng 1.1955, ông được Thị ủy Hội An bố trí tập kết ra miền Bắc làm cầu đường quốc lộ 1 tại Thanh Hóa. Sau đó ông công tác tại công ty khai thác gỗ Khe Nóng, Hà Tĩnh, những năm 1956-19577, làm trưởng phòng sản xuất gỗ Khe Nà thuộc Công ty quốc doanh lâm nghiệp Nghệ An. Năm 1958, tổ chức bố trí ông ra công tác tại Công ty Thuốc nam thuốc bắc Hà Nội. Cuối năm 1961 ông làm Cửa hàng trưởng Cửa hàng cung cấp, bán buôn thuốc nam, thuốc bắc ở 54 phố Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội thuộc Quốc doanh dược phẩm Hà Nội đến tháng 10.1974 thì nghỉ hưu.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông về lại quê hương Tân Hiệp sinh sống và cơ duyên đến với ông một lần nữa khi được làm nghề khai thác yến. Việc khai thác nguồn yến sào Cù Lao Chàm, trước đây chính quyền Việt Nam Cộng hòa giao cho chủ thầu là người Hoa, hợp đồng vẫn còn trong thời hạn khai thác đến hết năm 1976.

Tuy nhiên, sau khi Cù Lao Chàm được giải phóng, chính quyền cách mạng mời người trực tiếp quản lý khai thác yến đến làm việc, tuyên truyền, giải thích chính sách của nhà nước đối với việc quản lý tài nguyên quý hiếm, vận động bàn giao lại việc quản lý và khai thác yến sào cho UBND thị xã Hội An, kể cả số công nhân lao động, ghe thuyền, phương tiện, dụng cụ khai thác. Ngay sau khi nhận bàn giao, chính quyền thị xã cử ông Trần Hối quản lý. Tháng 11.1975 , UBND thị xã Hội An thành lập Đội quản lý và khai thác yến, có trụ sở tại Cù Lao Chàm và tiếp tục bổ nhiệm ông Trần Hối làm đội trưởng.

Mặc dù tuổi cao nhưng ông là một đảng viên mẫu mực, có uy tín, luôn tham gia các hoạt động tại địa phương, từ năm 1981 đến năm 1983 ông được bầu vào ban chấp hành Đảng bộ xã Tân Hiệp và làm Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã. Ở vị trí công tác nào ông cũng hoàn thành tốt nhiệm vị được giao, được đồng chí, đồng nghiệp kính trọng.

Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
Với tiêu đề: “Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,5%”, hãng thông tấn Prensa Latina của Cu Ba trong tuần qua đã ca ngợi nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh hơn dự kiến.
Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào
Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào được diễn ra từ ngày 27-01/10, tại thành phố Kaysone Phomvihane, tỉnh Savannkhet (Lào), đã thu hút sự tham gia của những doanh nghiệp đến từ 02 nước gồm 120 gian hàng. Đây cũng là cơ hội gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, thắt chặt, phát triển hơn nữa mối quan hệ truyền thống hữu nghị, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Theo Báo Quảng Nam
Nguồn: baoquangnam.vn

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Trường Sa: Mỗi gia đình là một “cột mốc sống” nơi đầu sóng

Trường Sa: Mỗi gia đình là một “cột mốc sống” nơi đầu sóng

Nhân Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, câu chuyện về những mái ấm ở đặc khu Trường Sa cho thấy tình cảm gia đình nơi đảo xa không chỉ gói trong từng căn nhà, mà còn được nối dài bằng tình đồng chí, đồng đội, tình quân dân, trở thành điểm tựa để quân và dân thêm vững vàng nơi đầu sóng.
Ước mơ chiến sĩ nơi đảo xa

Ước mơ chiến sĩ nơi đảo xa

Trên hải trình Tàu 936, đoàn công tác huấn luyện đi biển đường dài của Học viện Hải quân đã đến thăm cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên một số đảo thuộc đặc khu Trường Sa (tỉnh Khánh Hòa). Tại mỗi điểm đảo, những cuộc gặp gỡ chân tình, ấm áp với quân và dân nơi đầu sóng ngọn gió đã để lại trong lòng mỗi cán bộ, học viên nhiều cảm xúc sâu lắng, giúp họ hiểu hơn về ý chí kiên cường và tinh thần bám biển, giữ đảo của những người đang ngày đêm bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Lan tỏa tình yêu biển, đảo của Tổ quốc tại tỉnh Đắk Lắk

Lan tỏa tình yêu biển, đảo của Tổ quốc tại tỉnh Đắk Lắk

Sáng 10/6, tại tỉnh Đắk Lắk, Học viện Hải quân phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đắk Lắk tổ chức tuyên truyền về biển, đảo Việt Nam tại Hội nghị báo cáo viên Tỉnh ủy.
Nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa nâng cao nhận thức trong bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên biển, đảo

Nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa nâng cao nhận thức trong bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên biển, đảo

Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, Tháng hành động vì môi trường năm 2026, các cơ quan, đơn vị thuộc Vùng 3 Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trong bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên biển, đảo.

Đọc nhiều

Huế - Cergy (Pháp): Tiếp tục củng cố, mở rộng quan hệ hợp tác hữu nghị

Huế - Cergy (Pháp): Tiếp tục củng cố, mở rộng quan hệ hợp tác hữu nghị

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Huế Hoàng Hải Minh vừa chủ trì buổi tiếp đoàn đại biểu thành phố Cergy (Cộng hòa Pháp) nhân chuyến thăm và làm việc tại Huế. Tại buổi gặp mặt, hai bên thống nhất tiếp tục củng cố, mở rộng quan hệ hợp tác hữu nghị theo hướng thiết thực, hiệu quả và bền vững.
Hàn Quốc mong muốn thúc đẩy hợp tác với Cần Thơ

Hàn Quốc mong muốn thúc đẩy hợp tác với Cần Thơ

Ngày 2/7, Lãnh đạo thành phố Cần Thơ có buổi tiếp và làm việc với Đoàn công tác Hàn Quốc nhằm trao đổi về tiềm năng, định hướng hợp tác giữa thành phố Cần Thơ và các đối tác Hàn Quốc. Đoàn công tác Hàn Quốc mong muốn thúc đẩy hợp tác với Cần Thơ trên ba nhóm lĩnh vực lớn: giao lưu văn hóa, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và khởi động, đẩy mạnh các dự án hợp tác đã có.
Lữ đoàn 169 tham gia lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Đặc khu Vân Đồn

Lữ đoàn 169 tham gia lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Đặc khu Vân Đồn

Ngày 3/7/2026, tại đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 169, Vùng 1 Hải quân tham gia thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh để phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.
Phú Thọ: Tăng trưởng vượt mục tiêu trong 6 tháng đầu năm

Phú Thọ: Tăng trưởng vượt mục tiêu trong 6 tháng đầu năm

GRDP 6 tháng đầu năm 2026 của Phú Thọ đạt 10,18%, xếp thứ 7 cả nước, đứng đầu khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
Lữ đoàn 169 tham gia lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Đặc khu Vân Đồn

Lữ đoàn 169 tham gia lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN tại Đặc khu Vân Đồn

Ngày 3/7/2026, tại đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 169, Vùng 1 Hải quân tham gia thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh để phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.
Sự hiện diện của Việt Nam tại ITLOS gửi thông điệp mạnh mẽ về thượng tôn pháp luật

Sự hiện diện của Việt Nam tại ITLOS gửi thông điệp mạnh mẽ về thượng tôn pháp luật

Việc Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Anh xuất sắc trúng cử trở thành Thẩm phán Tòa án quốc tế về Luật Biển (ITLOS) nhiệm kỳ 2026-2035 là một dấu mốc lịch sử, đánh dấu lần đầu tiên một chuyên gia pháp lý của Việt Nam gia nhập cơ quan tài phán quốc tế quan trọng này.
Trường Sa: Mỗi gia đình là một “cột mốc sống” nơi đầu sóng

Trường Sa: Mỗi gia đình là một “cột mốc sống” nơi đầu sóng

Nhân Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, câu chuyện về những mái ấm ở đặc khu Trường Sa cho thấy tình cảm gia đình nơi đảo xa không chỉ gói trong từng căn nhà, mà còn được nối dài bằng tình đồng chí, đồng đội, tình quân dân, trở thành điểm tựa để quân và dân thêm vững vàng nơi đầu sóng.
infographic quan he asean nga va hoi nghi cap cao ky niem 35 nam quan he asean nga
mot so moc thoi gian quan trong sap xep to chuc lai thon to dan pho
nhat ban la doi tac kinh te quan trong hang dau cua viet nam
infographic 9 luat va 31 nghi quyet duoc thong qua tai ky hop thu nhat quoc hoi khoa xvi
infographic viet nam va trung quoc ky ket 32 van kien hop tac
chinh phu nhiem ky quoc hoi khoa xvi co 14 bo 3 co quan ngang bo
infographic cac moc thoi gian sau cuoc bau cu dai bieu quoc hoi khoa xvi va dai bieu hdnd cac cap
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Trẻ em Đông Á cùng kiến tạo giải pháp cho những thách thức chung
[Video] Âm nhạc flamenco gắn kết văn hoá Việt Nam - Tây Ban Nha
[Video] Trao tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho Đại sứ Hungary tại Việt Nam
[Video] Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm của nước Nga
Video: Cơ hội giao lưu quốc tế cho học sinh Việt Nam tại trại hè Artek
[Video] Đối ngoại nhân dân Thủ đô hướng tới kết nối hiệu quả nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài
[Video] Plan International đồng hành cùng thanh thiếu nhi tiên phong ứng phó với biến đổi khí hậu
[Video] Lào dành ưu tiên hàng đầu cho quan hệ với Việt Nam
[Video] Doanh nghiệp Hoa Kỳ hỗ trợ Việt Nam xác định danh tính người mất tích trong chiến tranh
[Video] Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình nhận Huân chương “Ngôi sao Công trạng” của Nhà nước Palestine
[Video] GNI khánh thành thư viện KB trị giá hơn 1,9 tỷ đồng tại Tuyên Quang
[Video] Quảng Trị thúc đẩy dinh dưỡng học đường: Đầu tư cho trẻ em từ bữa ăn mỗi ngày
[Video] Dấu ấn của Đại sứ Nicolai Prytz trong thúc đẩy hợp tác, giao lưu nhân dân Việt Nam - Đan Mạch
[Video] Người bạn Palestine gắn bó hơn 40 năm với Việt Nam nhận Kỷ niệm chương
[Video] Thánh đường Hồi giáo Al-noor - Không gian tôn giáo giữa lòng Hà Nội
Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Thời tiết hôm nay (25/6): Bắc Bộ nắng nóng gay gắt, tối và đêm có mưa rào

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 25/6, khu vực trung du và đồng bằng Bắc Bộ, phía Tây tỉnh Phú Thọ có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ, có nơi trên 38 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 50-55%.
Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Thời tiết hôm nay (01/6): Bắc Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 01-02/6, khu vực Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh-Hải Phòng) có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 37 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.
Thời tiết hôm nay (28/5): Hà Nội ngày nắng nóng, chiều tối và đêm mưa rào

Thời tiết hôm nay (28/5): Hà Nội ngày nắng nóng, chiều tối và đêm mưa rào

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 28/5.
Từ 1/7, phát tán tin giả trên mạng xã hội có thể bị phạt tới 50 triệu đồng

Từ 1/7, phát tán tin giả trên mạng xã hội có thể bị phạt tới 50 triệu đồng

Từ ngày 1/7/2026, nhiều hành vi vi phạm trên mạng xã hội như phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc, quảng cáo hàng hóa bị cấm hay chia sẻ nội dung vi phạm pháp luật sẽ bị xử phạt nặng theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, với mức phạt cao nhất lên tới 50 triệu đồng.
Thời tiết hôm nay (22/5): Cả nước nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Thời tiết hôm nay (22/5): Cả nước nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 22/5, nhiều nơi trên cả nước có nắng nóng, nhiều nơi có nắng nóng gay gắt, có nơi nhiệt độ trên 37°C.
Thời tiết hôm nay (20/5): Cả nước có mưa

Thời tiết hôm nay (20/5): Cả nước có mưa

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 20/5. Theo đó, các địa phương trên cả nước có mưa dông, có nơi mưa rất to.
Phiên bản di động