Người Thầy – Người Bố và ký ức thiêng liêng

Bố tôi là một người lính - lính biên phòng. Nhiệm vụ chính của bố là làm công tác giảng dạy cho sĩ quan, bộ đội biên phòng. Còn thầy giáo là người thứ hai đã gọi tên cho mơ ước đi đến những miền đất xa xôi, khám phá thiên nhiên tươi đẹp khắp thế giới - cái tên thiêng liêng "Lữ hành". Và hơn thế, Người đã thúc đẩy niềm đam mê theo du lịch trong tôi ngay từ buổi đầu tiên tiếp xúc với Thầy trong ngày "Đón tiếp tân sinh viên vào trường". Kể từ phút đầu tiên gặp Thầy, Người đã khiến tôi khẳng định: "Mình đã chọn đúng trường, đúng ngành, đúng nghề và đúng Thầy rồi".

Hình ảnh của Thầy ngay lập tức khiến tôi nhìn thấy Bố trong đó. Cũng dáng di chuyển nhanh nhẹn mạnh mẽ, tiếng nói dứt khoát rõ ràng và mang sức nặng trong từng câu chữ. Cũng tác phong quân đội, ánh nhìn dữ dội nhưng chứa chan tình yêu thương. Cũng cái quắc mắt nghiêm khắc giận dữ khi con mắc lỗi, cũng cái nheo mắt cười hiền từ và độ lượng khi nhìn đàn con thơ dại... Từng câu từng chữ, từng lời nhấn nhá lên bổng xuống trầm hớp hồn người nghe của Thầy sao giống Bố đến thế! Hay là những người lính đều như vậy nhỉ?

Bố và Thầy có rất nhiều điểm giống nhau, cũng là người lính, cũng là người Thầy, cũng bản tính nóng nảy và quyết liệt, cũng tâm hồn đầy chất văn và chất thơ, cũng chan chứa tình yêu, cũng nghiêm khắc dạy dỗ không khoan nhượng, cũng động viên khuyến khích và nâng đỡ từng bước đi, từng lời nói, từng cử chỉ... Có lẽ rất hiếm người có được may mắn kì diệu như tôi: ai có được cho mình hai người Bố như thế? hai người Thầy như thế? Mà mỗi người lại nâng đỡ cho từng bước đường tôi đi từ bé cho đến khi đủ trưởng thành thì họ mới dừng chân ngơi nghỉ - về với đất...

Cả hai con người đó đều khao khát sống đến tận giây cuối cùng. Họ cùng nghị lực muốn lưu lại với hậu thế hình ảnh một con người mạnh mẽ, lạc quan. Họ cùng phải ra đi khi còn mang trong mình nhiệt huyết chiến đấu và cống hiến. Họ cùng để lại trong trái tim tôi hai khoảng trống lớn khi nằm xuống. Họ cùng để lại trong trái tim của bao đứa con - học trò như tôi một nỗi nhớ vĩnh viễn không bao giờ xóa được.

PGS, TS Đinh Trung Kiên đã thắp ngọn lửa đam mê nghề Lữ hành cho bao thế hệ sinh viên Khoa Du lịch học Trường Đại học KHXH&NV - ĐH QGHN.

Tôi hối tiếc mãi một điều về Thầy - cố PGS, TS Đinh Trung Kiên, đó là chưa bao giờ tôi dám đến gần để nói với Thầy một tiếng, rằng tôi ngưỡng mộ Thầy bao nhiêu, rằng Thầy giống Bố tôi đến kì lạ như thế nào! Rằng Thầy là kim chỉ nam cho mọi suy nghĩ và hành động về nghề Du lịch trong tôi! Rằng tôi cảm ơn Thầy nhiều lắm! Vì tôi quá nhút nhát...

Còn nhớ dịp năm thứ 3 đại học (năm 2006), Khóa K48 chúng tôi được Thầy và các thầy cô trong Khoa du lịch học đưa đi thực tế tại miền Trung. Tôi đã ấp ủ niềm đam mê khám phá về lăng mộ nhà Nguyễn qua bài giảng của Thầy trước đó. Tôi nghiền ngẫm trau dồi kiến thức tuyến điểm du lịch, trong đó tôi yêu thích nhất điểm du lịch lăng mộ Vua Minh Mạng, tôi lấy hết can đảm nhắn một tin cho Thầy: "Thầy ơi, Thầy cho phép con được thuyết minh về lăng Minh Mạng Thầy nhé. Con cảm ơn Thầy ạ! Con gái Hải Phòng".

Tôi chỉ đủ can đảm kí tên như vậy, nhắn xong người tôi run lẩy bẩy, mặt nóng bừng, hai bàn tay cầm quyển sổ và cái bút cũng rung lên. Đừng bảo tôi dám kí tên thẳng vào tin nhắn, nếu làm thế chắc tôi ngất mất! - Tôi nín thở chờ đợi.

Cả đoàn tập trung, tôi đứng trước mặt Thầy, nhưng hòa vào đám đông các bạn K48 và K47TC. Im lặng hồi hộp chờ xem có được Thầy gọi lên thuyết minh. Tôi thấy Thầy không nhìn tôi, mà dõi ánh mắt trìu mến về phía xa xa như chờ đợi điều gì đó. Tim tôi nhói lên, có linh cảm gì đó cho tôi biết rằng hình như Thầy có gì nhầm lẫn chăng? Tôi như nghẹt thở, định đi về phía Thầy để hỏi. Nhưng tôi không đủ can đảm, cứ như có ai níu chân tay tôi lại vậy.

Vừa lúc đó, Thầy hỏi lớn: "Hằng đâu rồi? Ở thuyền nào sao lâu thế? Lên đây đi con!". Ôi! Thầy nhầm với bé Hằng ở cùng phòng trọ với mình, cùng Hải Phòng. Thôi đúng rồi, vì Hằng vốn là 1 cô gái chăm chỉ, xinh xắn, đáng yêu, nhiệt tình, hát hay và thường tham gia văn nghệ của Khoa của trường. Lúc đó, Hằng hớt hải chạy vào mặt còn lấm tấm mồ hôi. Khổ thân cô bạn hiền lành của tôi. Nó vốn sợ thầy Kiên chả kém gì tôi. Nó ngơ ngác run mà không thuyết minh được tuyến điểm. Tôi định chạy lên xin thuyết minh đỡ Hằng, nhưng rồi lại như có ai níu chân mà không nói lên lời!

Thầy chờ đợi rồi mỉm cười bảo: "Ô hay, run quá à? Thôi được rồi đứng vào chỗ cho bình tĩnh đi nào". Rồi Thầy đứng thuyết mình giảng cho chúng tôi nghe về lăng Minh Mạng. Từng lời Thầy nói, từng nơi Thầy nhắc đến đều nằm trong đầu tôi, cứ như một bộ phim 3D rõ ràng và mạch lạc. Tôi giận mình đã hèn nhát đến tận giây cuối cùng...

Kết thúc ngày đi thăm các lăng mộ nhà Nguyễn, tôi cũng được phát biểu đôi lần về lăng Tự Đức, tuy kiến thức ở đó không có gì nổi bật nhưng Thầy đã khen một câu làm tôi tự tin hơn hẳn: "Các em nhìn xem, đây là một trong những bạn mà Thầy thấy đáng tuyên dương hơn cả. Lúc nào cũng thấy hăng hái phát biểu và thể hiện sự tập trung ...". Tôi ngạc nhiên và sung sướng như vỡ òa. Tôi vẫn nghĩ rằng mình chỉ là con số 0 trong hàng ngàn sinh viên Thầy dẫn dắt. Vậy mà, hóa ra Thầy vẫn biết đến sự nỗ lực ngầm của tôi, chỉ có điều chưa bao giờ hai thầy trò nói chuyện riêng gì với nhau cả. Thế đã là điều an ủi với tôi. Tôi nhanh chóng quên đi sự kiện sáng nay ở lăng Minh Mạng.

Tối hôm đó, sau bữa tối là cả đoàn xếp hàng chờ lên thuyền rồng nghe ca Huế trên sông Hương. Trong khi đang chờ đến lượt thuyền mình tiến vào, tôi thấy Thầy Kiên cứ đi đi lại lại dọc bến thuyền như tìm kiếm gì đó, và tay cầm điện thoại bấm bấm rồi lại ngước mắt lên quan sát. Tôi không để ý lắm vì lúc đó đang nô đùa cười nói với đám bạn gái (trong đó có cả Hằng và nhóm bạn mà Thầy rất yêu quý). Bất chợt tôi thấy điện thoại reo lên, tôi cầm lên theo phản xạ định nghe, thì tim nhảy thót lên vì màn hình hiện 2 chữ :"Bố Kiên". Tôi chưa kịp định thần là có nên nghe hay không thì lập tức cuộc gọi tắt, và ai đó nhéo tai tôi đau nhói. Hoảng hốt quay ra, thì ra là Thầy. Nhưng Thầy không nói gì cả, chỉ nở nụ cười tươi và gật đầu đầy hài lòng nhưng cũng như có gì trách móc. Đừng hỏi giây phút đó tôi hạnh phúc thế nào! Vừa hoảng hốt, nhưng cũng vừa sung sướng thở phào nhẹ nhõm. Tôi cứ nghĩ Thầy sẽ không truy cứu cái vụ tin nhắn sáng nay, thế nhưng điều tôi không ngờ Thầy đã tìm ra được đứa "con gái Hải Phòng" bằng cách nháy máy đi trong lúc cả đoàn tập trung đông đủ và tìm ra tôi.

Sau chuyến thực tế miền Trung đó về, tôi là một trong 03 sinh viên được Thầy chấm điểm 10 thực tập. Có nằm mơ tôi cũng không dám mơ đến. Lấy được điểm 10 của Thầy Kiên là điều vô cùng khó - nhất là đối với một đứa sinh viên chỉ ở hạng khá như tôi. Nhưng giấc mơ đó đã có thật.

Tình cảm trân trọng mà tôi dành cho Thầy ngày một lớn, ngày một sâu sắc và cứ ngấm dần trong tôi từ lúc nào tôi cũng không biết. Những câu chuyện khi tôi kể với Bố tôi - người thầy đầu tiên, luôn là câu chuyện về Thầy Kiên - người thầy thứ 2 này. Mọi bữa cơm khi trở về quê với bố mẹ, tôi đều nhắc đến Thầy một cách say sưa và không ngần ngại so sánh với Bố, khẳng định rằng con thực sự may mắn khi chọn theo học Khoa du lịch. Bố thường tủm tỉm cười khi nghe tôi hồ hởi và say sưa kể về Thầy.

Nhữ Ngần - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư du lịch Hà Nội - Hanoi Tourism: "Mỗi bước đi và lời nói của tôi đều mang hơi thở và tình cảm của hai người Thầy - hai người Cha vĩ đại!

Với tôi, hai bóng hình đó tuy hai mà như một. Một người gieo cho tôi tình yêu du lịch, một người khơi dậy đam mê khao khát cho tôi làm du lịch. Cả hai cùng cho tôi những cung bậc cảm xúc khác thường khi lắng nghe câu chuyện và chia sẻ về những miền đất đã đi qua, những con người đã gặp, những kinh nghiệm đã trải qua. Lúc thì cười nghiêng ngả và sảng khoái bởi những tình tiết bất ngờ hài hước, lúc thì lại trầm ngâm ngậm ngùi đến rơi nước mắt, lúc hồi hộp vì sự mạo hiểm tinh nghịch tuổi trẻ, lúc thì lại nên thơ sâu lắng và đầy tình yêu thương... nhưng cũng có những lúc sợ nem nép và nín thở vì sự nóng tính giận dữ của Bố, của Thầy.

Hai người Thầy ấy có ý nghĩa chắp cánh cho ước mơ của tôi, soi đường cho sự nghiệp và đam mê của tôi. Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn thấy kì diệu bởi càng đi tôi càng thấy mình chọn đúng. Làm lữ hành, làm hướng dẫn viên, làm điều hành tour, làm quản lý, làm chạy bàn... tôi chẳng từ nan việc gì. Việc gì tôi cũng thấy Bố và Thầy đứng ở bên nhắc nhở, dìu dắt và chia sẻ, chỉ bảo. Bài học lớn nhất tôi học từ Bố là nghị lực vượt lên khỏi số phận, Bố thường dặn tôi 1 câu: "Đức năng thắng số con ạ". Còn Thầy thì dạy tôi bài học lớn nhất là: "Làm du lịch hay làm cái gì cũng phải có đạo đức nghề nghiệp". Cụ thể hơn là Thầy dạy chúng tôi rằng: "Làm hướng dẫn viên không chỉ có phục vụ tốt, thuyết minh hay mà còn phải dạy cho du khách quý trọng tài nguyên. Ví như vào động Phong Nha đừng có thò tay bẻ thạch nhũ. Làm du lịch phải nhìn cái bền vững mà đi theo, đừng có vì lợi trước mắt mà làm bậy làm bạ... Anh chị làm quan to quan lớn đến đâu, thì khi anh chị đứng ở vai trò người phục vụ, hãy nhớ làm tròn nhiệm vụ và lương tâm của mình ở vị trí đó. Với du khách, khi đó anh chị phải là một người phục vụ tận tâm...". Những lời đó ăn sâu vào tâm trí tôi, vào trái tim tôi từng ngày từng giờ. Nói văn vẻ hơn thì đó là kim chỉ nam, là ánh sáng để tôi giữ quan điểm khi theo nghề du lịch, làm du lịch một cách bền vững.

Tên Thầy đã, đang và sẽ luôn được tôi nhắc đến trong mọi bài học nghiệp vụ cho các thế hệ nhân viên và đồng nghiệp của tôi, nhắc đến trong mọi câu chuyện chia sẻ của tôi với anh chị em đồng môn, đồng nghiệp. Mỗi bước đi và lời nói của tôi đều mang hơi thở và tình cảm của hai người Thầy - hai người Cha vĩ đại!

Nhữ Ngần