Năm 2025: Khoa học công nghệ Trung Quốc có nhiều đột phá về đổi mới sáng tạo

Thiết bị "mặt trời nhân tạo" EAST tại Đảo Khoa học ở thành phố Hợp Phì, tỉnh An Huy, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Trong phòng điều khiển của thiết bị “mặt trời nhân tạo” EAST tại Đảo Khoa học ở thành phố Hợp Phì (tỉnh An Huy), plasma đạt nhiệt độ tới 100 triệu độ C đã xác lập kỷ lục thế giới với thời gian vận hành ổn định liên tục 1.066 giây, qua đó đánh dấu bước nhảy vọt mang tính đột phá của nghiên cứu năng lượng nhiệt hạch Trung Quốc, từ khoa học cơ bản tiến sang giai đoạn thực tiễn kỹ thuật công trình.

Năm 2025, từ việc ngước nhìn bầu trời đến hành trình thám hiểm những vực sâu của đại dương, các nhà khoa học Trung Quốc đã không ngừng khám phá những chân trời mới, đưa lĩnh vực nghiên cứu khoa học của Trung Quốc lên một tầm cao mới.

Nhờ những mẫu đất đá đầu tiên từ mặt sau của Mặt Trăng do tàu Hằng Nga 6 mang về, các nhà khoa học Trung Quốc liên tục giải mã những bí ẩn vũ trụ ẩn chứa trong đất Mặt Trăng.

Ngày 25/9/2025, Vương Kiệt - phi hành gia Trung Quốc đang hoạt động ngoài khoang tàu. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Trạm không gian Trung Quốc bước vào giai đoạn vận hành thường xuyên. Đây không chỉ là “ngôi nhà” của các phi hành gia trong thời gian lưu trú trên quỹ đạo, mà còn là một “phòng thí nghiệm không gian” vô cùng kỳ diệu: “lò luyện đan trong không gian” tại đây đã phá mốc 3.100°C, lập kỷ lục thế giới mới; bốn chú chuột thí nghiệm vũ trụ cũng đã trải qua hành trình kỳ thú kéo dài hai tuần trong môi trường không gian.

Năm 2025, các nhà khoa học Trung Quốc tiếp tục củng cố nền tảng nghiên cứu cơ bản.

Nhóm của Viện sĩ Tào Hiểu Phong đã tìm ra bằng chứng ở cấp độ phân tử cho “thuyết tiến hóa Lamarck”, mở ra chân trời mới mang tính cách mạng trong việc lý giải tiến hóa sinh học.

Nhóm của Viện sĩ Phan Kiến Vĩ đã giành được hàng loạt thành quả trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học lượng tử, đồng thời đã kiểm chứng cuộc tranh luận mang tính thế kỷ giữa Einstein và Bohr về cơ học lượng tử với độ chính xác chưa từng có.

Từ việc chế tạo kim loại hai chiều mỏng chỉ bằng 1/200.000 sợi tóc, đến lần đầu tiên vẽ nên một cách có hệ thống bản đồ liên kết tế bào với độ chính xác cao ở những vùng then chốt của não khỉ macaque, rồi đến việc biến “ánh sáng Mặt Trời dạng lỏng” thành tài nguyên để tinh luyện đường trắng từ chất thải, các nhà khoa học Trung Quốc đang không ngừng phá vỡ giới hạn nhận thức của nhân loại bằng những đột phá liên tiếp.

Năm 2025, các thiết bị khoa học lớn của Trung Quốc cũng ghi dấu ấn bằng những kết quả nổi bật.

Từ việc đưa vào vận hành thiết bị lõi của máy ly tâm siêu trọng lực có khả năng mô phỏng môi trường vượt xa trọng lực Trái Đất hàng trăm, hàng nghìn lần, đến nghiệm thu thiết bị thí nghiệm điều kiện cực đoan tổng hợp - nơi có thể tạo ra đồng thời các điều kiện như nhiệt độ cực thấp, áp suất siêu cao, từ trường mạnh và trường ánh sáng siêu nhanh.

Kính thiên văn vô tuyến FAST dưới ánh trăng. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Từ Kính thiên văn vô tuyến FAST (Thiên Nhãn Trung Quốc) đã phát hiện tổng cộng hơn 1.170 sao xung, đến thiết bị thí nghiệm neutrino Giang Môn chỉ sau vài tháng vận hành đã công bố kết quả đầu tiên, nâng độ chính xác đo các tham số dao động neutrino Mặt Trời lên gấp 1,5 - 1,8 lần.

Ngày 26/8/2025, nhân viên nghiên cứu Trung Quốc đang tiến hành thí nghiệm neutrino tại Giang Môn. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những “trọng khí quốc gia” trải dài khắp cả nước đã liên kết, bổ trợ cho nhau, tạo nên một hệ thống nghiên cứu khoa học hoàn chỉnh, bao quát từ vi mô đến vĩ mô, từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng thực tiễn.

Bồi dưỡng lực lượng sản xuất chất lượng mới, năm 2025, trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc cũng bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Robot hình người biểu diễn múa khăn trong Gala mừng Xuân của Đài CMG. (Ảnh: CMG)

Từ những robot hình người biểu diễn múa khăn trong Gala mừng Xuân của Đài Phát thanh - Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CMG), đến việc các mô hình như DeepSeek “bất ngờ xuất hiện” vào đầu năm, sau một năm phát triển, AI đã bắt đầu vượt qua giới hạn của thế giới ảo, sở hữu năng lực hướng tới thế giới thực.

Cuộc thi bán marathon dành cho robot hình người đâu tiên trên thế giới diễn ra tại Bắc Kinh vào tháng 4 năm 2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Tại Đại hội thể thao robot hình người năm nay, những robot lúc xuất phát còn lúng túng, ngã lên ngã xuống. Vậy nhưng chỉ vài tháng sau, hệ thống phản ứng với môi trường của chúng đã được nâng cấp toàn diện. Ngay cả khi bất ngờ bị ngã, chúng cũng có thể nhanh chóng tự điều chỉnh và ứng phó linh hoạt. AI đang chuyển mình từ một “bộ não thông minh” xử lý ngôn ngữ sang “đôi bàn tay khéo léo” có khả năng hiểu và cải tạo thế giới vật lý.

Nhìn lại những thành tựu đã đạt được trong năm 2025, không chỉ thấy những kết quả rực rỡ mà còn thấy rõ sự chuyển mình trong tiến trình đổi mới khoa học và công nghệ Trung Quốc.

Đài CMG ký thỏa thuận bản quyền dài hạn với Ủy ban Olympic Quốc tế cho các kỳ Thế vận hội 2026-2032

Đoàn xe của CMG lên đường đến Thế vận hội Olympic Mùa đông Milan 2026