Hợp tác nguồn nhân lực góp phần thắt chặt tình hữu nghị Việt – Đức

Củng cố tình hữu nghị

Hội thảo về hợp tác Việt Nam – Đức trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực du học đại học và du học nghề tại CHLB Đức được tổ chức tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức (1975–2025).

Sự kiện thu hút gần 200 đại biểu tham dự, gồm đại diện các cơ quan của Đức như DAAD, AHK, Viện Goethe, GIZ… cùng các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực đào tạo tiếng Đức và tư vấn du học.

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: Đinh Hòa).

Tại hội thảo, ông Nguyễn Toàn Thắng cho biết dù cách xa về địa lý, Việt Nam và Đức vẫn duy trì mối quan hệ gắn bó thông qua nhiều thế hệ người Việt sang học tập, nghiên cứu và làm việc tại Đức. Theo ông, hợp tác nhân lực giữa hai nước không chỉ mang lại lợi ích kinh tế – xã hội, mà còn góp phần củng cố tình hữu nghị giữa nhân dân hai quốc gia. Ông kỳ vọng hội thảo sẽ mang đến nhiều ý kiến, đề xuất thiết thực, thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt – Đức ngày càng sâu rộng, hiệu quả và bền vững.

Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam nhấn mạnh: Trong 50 năm qua, Đức không chỉ là đối tác hàng đầu của Việt Nam về thương mại- đầu tư, mà còn là đối tác hợp tác giáo dục – đào tạo và hợp tác lao động tích cực. Nước Đức đã trở thành “cái nôi” hàng đầu thế giới về môi trường học thuật và công nghiệp, đào tạo hàng chục nghìn cán bộ, nghiên cứu sinh, sinh viên và người lao động Việt Nam. Việt Nam là quốc gia duy nhất ở khu vực Đông Nam Á có hơn 100.000 học sinh, sinh viên và lao động đã từng học tập làm việc tại Đức, nắm vững ngôn ngữ và văn hóa Đức.

Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Đinh Hòa).

Trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực hiện nay diễn biến phức tạp và khó lường, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam trong những năm qua đã nỗ lực triển khai hiệu quả các hoạt động đối ngoại nhân dân với cách tiếp cận mới, nội dung đa dạng, hình thức phong phú nhằm củng cố quan hệ hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với Đức. Hội thảo ngày hôm nay là một minh chứng sống động cho tinh thần chủ động, đổi mới trên cơ sở bám sát yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập quốc tế của đất nước.

Hợp tác thực chất và bền vững

Theo các chuyên gia, Đức hiện là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu, với quan hệ hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục, đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh nền kinh tế Đức cần bổ sung lượng lớn lao động nước ngoài để duy trì tăng trưởng và đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp, Việt Nam được xem là đối tác tin cậy trong cung ứng nhân lực có tay nghề.

Môi trường học tập và làm việc tại Đức được đánh giá hiện đại, chuyên nghiệp và kỷ luật, mang lại nhiều cơ hội phát triển lâu dài, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với giới trẻ Việt Nam. Nhu cầu nhân lực tại Đức được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thập kỷ tới.

Đức cũng ngày càng cởi mở trong chính sách thu hút nhân lực quốc tế. Nhiều chương trình đã công nhận bằng cấp đào tạo tại Việt Nam, tạo điều kiện để người lao động có thể sang Đức làm việc ngay hoặc rút ngắn thời gian đào tạo bổ sung. Chính phủ Đức còn triển khai các chính sách khuyến khích định cư lâu dài và cho phép nhập quốc tịch đối với du học sinh, người lao động nước ngoài đang sinh sống, làm việc tại Đức.

Theo TS. Bùi Công Thọ, Trưởng Văn phòng đại diện bang Hessen tại Việt Nam (CHLB Đức), các hoạt động học bổng, giao lưu thanh niên và hợp tác nghiên cứu giữa hai bên đã trở thành biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị, nhân văn và hiệu quả – là nền tảng để mở rộng hợp tác trong giáo dục đại học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Từ năm 1991 đến nay, Chương trình Học bổng Hessen được triển khai liên tục, mỗi năm trao từ 150 đến 250 suất học bổng cho sinh viên Việt Nam có hoàn cảnh khó khăn nhưng đạt thành tích học tập xuất sắc. Đến nay, hơn 8.000 sinh viên đã nhận được hỗ trợ từ chương trình này.

Sự kiện không chỉ cung cấp thông tin về cơ hội du học, đào tạo nghề và việc làm tại Đức, mà còn đánh dấu lễ ra mắt Chi hội Giáo dục và Việc làm Việt – Đức (VGECA). Đây là sáng kiến nhằm thúc đẩy hoạt động du học và làm việc tại Đức theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu và kỳ vọng của cả hai phía.

Cơ hội rộng mở, thách thức song hành

Cũng trong khuôn khổ hội thảo, bên cạnh việc bày tỏ sự vui mừng trước việc thị trường lao động Đức đang mở ra nhiều cơ hội mới cho giới trẻ Việt Nam, các đại biểu đã thảo luận về những thuận lợi, thách thức của du học sinh Việt Nam tại Đức, cùng các chương trình hỗ trợ từ các cơ quan và tổ chức liên quan của Đức.

Đề cập đến cơ hội và thách thức trong hợp tác phát triển nguồn nhân lực Việt – Đức, ông Nguyễn Tuấn Nam, Chi hội trưởng Chi hội Giáo dục và Việc làm Việt – Đức, cho biết rào cản ngôn ngữ vẫn là một trong những trở ngại lớn đối với du học sinh Việt Nam, bắt nguồn từ việc thiếu định hướng học tiếng Đức ngay từ giai đoạn đầu. Ông nhấn mạnh, chứng chỉ tiếng Đức trình độ B1 chỉ là bước khởi đầu cho quá trình hòa nhập và làm việc hiệu quả; người học cần tiếp tục trau dồi để nâng cao tư duy ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp.

Chi hội trưởng Chi hội giáo dục và việc làm Việt-Đức Nguyễn Tuấn Nam. (Ảnh: Đinh Hòa).

Theo ông Nam, với định hướng đó, Chi hội Giáo dục và Việc làm Việt – Đức đang đẩy mạnh hợp tác với các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp tại Đức nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, hỗ trợ hình thành tư duy nghề nghiệp rõ ràng, đồng thời trở thành cầu nối tin cậy giữa du học sinh Việt Nam và các đối tác Đức.

Bên cạnh nội dung về giáo dục sinh viên, hội thảo cũng thảo luận các vấn đề liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và hỗ trợ di cư lao động. Bà Sabine Wilmes, Phó Viện trưởng Viện Goethe Hà Nội, cho biết thông qua chương trình “Hội nhập sớm”, Viện tổ chức các khóa định hướng văn hóa, rèn kỹ năng mềm, luyện phỏng vấn nghề và tư vấn cá nhân hóa cho những người có nhu cầu học tập, làm việc hoặc tham gia đào tạo nghề tại Đức. Chương trình giúp người tham gia hiểu rõ hơn về môi trường sống và làm việc, từ đó giảm thiểu rủi ro trong quá trình di cư.

Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội rộng mở, thị trường Đức cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực quốc tế. Người học và lao động Việt Nam cần đáp ứng tốt trình độ tiếng Đức, khả năng thích ứng văn hóa, kỹ năng làm việc trong môi trường công nghiệp hiện đại, cùng tinh thần chủ động hòa nhập. Việc chuẩn bị bài bản từ ngôn ngữ, kỹ năng đến thái độ nghề nghiệp được xem là yếu tố then chốt bảo đảm hội nhập bền vững và thành công lâu dài tại Đức.

Hội thảo thu hút hơn 200 đại biểu trong và ngoài nước tham dự. (Ảnh: Đinh Hòa).

Những năm gần đây, tại Việt Nam xuất hiện không ít thông tin thiếu chính xác hoặc gây hiểu lầm về du học và làm việc tại Đức. Nhiều học sinh, sinh viên và phụ huynh chưa hiểu đúng bản chất các chương trình du học nghề, dẫn đến thiếu chuẩn bị về tiếng Đức, kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp, hoặc đặt kỳ vọng chưa sát với thực tế.

Cùng với đó, một số tổ chức, cá nhân đã lợi dụng chính sách mở cửa của Đức và sự thiếu thông tin của phụ huynh để trục lợi, thậm chí có hành vi lừa đảo, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người học, uy tín hợp tác giữa hai nước và hình ảnh của du học sinh, lao động Việt Nam tại Đức.

Thực tế này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải có cơ chế phối hợp hiệu quả, tăng cường giám sát và xây dựng tiếng nói chung giữa các đơn vị hoạt động chân chính trong lĩnh vực du học và việc làm tại Đức, nhằm bảo đảm tính minh bạch, chuyên nghiệp và hướng tới phát triển bền vững của thị trường.