Hà Lan: Đất nước có nền kinh tế phát triển và yên bình bậc nhất thế giới, nhiều nhà tù đã phải đóng cửa vì thiếu... tù nhân

Tuy nhiên, còn có rất nhiều điều thú vị về quốc gia này mà nhiều người không hề biết tới như thủ đô hành chính thực sự của Hà Lan, đây là quốc gia thân thiện với xe đạp nhất châu Âu, hay một trong số ít khủng hoảng mà Hà Lan phải đối mặt là việc thiếu tù nhân…

Vùng đất trũng

Hà Lan là một quốc gia nằm ở Tây Bắc châu Âu. Khoảng 6500 km2 của Hà Lan là đất khai hoang, kết quả của quá trình quản lý nước cẩn trọng từ thời trung cổ. Dọc theo bờ biển, đất được khai hoang bằng cách lấn biển, còn trong nội địa, một số hồ và đầm lầy được rút cạn. Tất cả những vùng đất mới này thường được bao quanh bởi các con đê .

Tên tiếng Anh của Hà Lan có nghĩa là “vùng đất trũng”. Và quả thực, quốc gia này là một vùng đất thấp và bằng phẳng. Nếu Hà Lan mất đi sự bảo vệ của các đụn cát và đê, những khu vực đông dân nhất, những nơi nằm cao hơn mực nước biển không quá 1m (1/2 diện tích Hà Lan), sẽ bị nhấn chìm trong nước, ¼ tổng diện tích quốc gia này thậm chí còn nằm dưới mực nước biển.

Đất nước của cối xay gió và kênh đào

Hiếm ai còn lạ lẫm gì với biệt danh “đất nước của cối xay gió” của Hà Lan. Trong nhiều thế kỷ, các cối xay đã đóng một vai trò quan trọng trong việc khai hoang, chế biến nguyên liệu thô và sản xuất. Ngày nay, các cối xay hầu như không có giá trị kinh tế, chủ yếu dùng làm tua bin tạo ra điện, nhưng chúng là biểu tượng của Hà Lan và vẫn thu hút được rất nhiều sự chú ý. Mạng lưới cối xay gió ở Kinderdijk-Elshout được UNESCO công nhận là một di sản thế giới.

Chính phủ Hà Lan chọn ngày thứ Bảy và Chủ nhật thứ hai của tháng 5 làm Ngày Cối xay Quốc gia. Vào 2 ngày này, 950 cối xay gió và cối xay nước đồng loạt mở cửa cho các du khách thăm quan.

Ngoài cối xay, một trong những đặc trưng khác của Hà Lan chính là hệ thống kênh đào, một phần thiết yếu trong nhiều quy hoạch đô thị ở quốc gia này. Những con kênh thường được xây dựng từ thế kỷ 17 này để phục vụ cho việc thoát nước, vận chuyển, phòng vệ, và xả nước thải.

Ngày nay, các kênh rạch là một phần của khung cảnh thành phố và mang tính biểu tượng của Hà Lan. Khách du lịch và người dân địa phương rất yêu thích cảnh quan mang tính biểu tưởng và cổ điển mà hệ thông kênh đào tạo ra cho các thành phố như Amsterdam, Ultrech, Delft, The Hague,…

Các kênh đào vẫn cần được nạo vét thường xuyên để đảm bảo độ sâu. Ngoài ra, chúng vẫn còn được dùng cho nhiều mục đích khác như: du lịch bằng thuyền, các môn thể thao dưới nước như bơi xuồng và chèo thuyền, tổ chức lễ hội, nhà thuyền (có khoảng 2.500 căn nhà nổi ở riêng Amsterdam, một số có thể cho thuê).

Thủ đô không chính thống của Hà Lan

Dù Amsterdam là thủ đô chính thức của Hà Lan, nhưng The Hague mới thực sự là thủ đô hành chính của quốc gia này. Chính phủ, tòa án và nơi ở của gia đình hoàng gia được đặt ở thành phố này.

Kể từ năm 1920, ngày càng có nhiều tòa án quốc tế được đặt ở The Hague. Tòa án lâu đời nhất là “Tòa án thế giới”, tên gọi chính thức là Tòa án Công Lý Quốc tế, là cơ quan tư pháp chính của UN. Mỗi tòa án đều có nhiệm vụ khác nhau, một số liên kết với UN, số khác thì không.

Ngoài các tòa án, The Hague cũng là nhà của nhiều tổ chức quốc tế khác như Tổ chức cấm vũ khí hóa học, Europol – cơ quan thực thi pháp luật của EU. Có trên 160 tổ chức quốc tế với khoảng 14.000 nhân viên ở The Hague.

Quốc gia thân thiện với xe đạp nhất châu Âu

Khác với hầu hết các nước phát triển, Hà Lan là một trong những quốc gia thân thiện với xe đạp nhất thế giới (xếp số 1 ở châu Âu cùng với Đan Mạch). Hà Lan tự hào có hơn 35.400 km đường dành riêng cho xe đạp. Hơn ¼ các chuyến đi được thực hiện bằng xe đạp, so với 2% ở Anh. Đặc biệt, con số này ở các thành phố lớn Amsterdam là 38%, và ở thành phố đại học Groningen là 59%.

Tất cả các đô thị lớn của Hà Lan đều có “công chức xe đạp” có nhiệm vụ duy trì và cải thiện mạng lưới danh cho xe đạp (bao gồm đường đi cho xe đạp, chỗ đỗ xe…). Sự phổ biến của xe đạp vẫn sẽ tiếp tục phát triển nhờ sự ra đời của xe đạp điện.

Hà Lan cũng là quốc gia đầu tiên trên thế giới có làn đường xe đạp chạy bằng năng lượng mặt trời đầu tiên trên thế giới. Dự án SolaRoad là kết quả của sự hợp tác giữa chính phủ, khu vực tư nhân và giới học giả. Phần đầu tiên của con đường được mở năm 2015 với chiều dài chỉ 100m, nhưng đây là một bước đột phát lớn trong việc xây dựng các con đường trong tương lai. Ý tưởng chính của dự án này là năng lượng mặt trời thu được từ những con đường này được sử dụng để chiếu sáng đường phố và sạc xe điện.

Hà Lan phải đóng cửa các nhà tù vì thiếu tù nhân

Tỷ lệ phạm nhân của Hà Lan là 57/100.000 người, một trong những tỷ lệ thấp nhất châu Âu, so với con số 148 ở Anh và xứ Wales.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là các thẩm phán Hà Lan thường sử dụng các biện pháp thay thế cho việc bỏ tù như phạt lao động công ích, đóng tiền phạt và gắn chip theo dõi điện tử đối với những người phạm tội.

Khách sạn Het Arresthuis, Amsterdam

Tù nhân ít đến mức trong những năm gần đây, 19 nhà từ đã phải đóng cửa và một số khác dự định cũng dự kiến sẽ được đóng cửa trong năm nay. Thậm chí, một nhà tù trống được đóng cửa từ năm 2007 đã được biến thành khách sạn Het Arresthuis ở phía Nam Amsterdam 4 năm sau đó.

Khách sạn này đặt tên cho 4 căn phòng sang trọng nhất là Người cai ngục, Luật sư, Giám đốc (nhà tù) và Thẩm phán. Sân nhỏ của nhà tù cũ được cải tạo thành một quán cà phê và dãy nhà được bao quanh bởi các cây ôliu. Các tiện ích khác bao gồm khu vườn thảo mộc, phòng xông hơi và một số quán bar.

Mong muốn bảo vệ công ăn việc làm tại các nhà tù đã dẫn đến một giải pháp khá kinh ngạc. Đó là nhập khẩu tù nhân ngoại quốc từ Na Uy và Bỉ đến các nhà tù trống trải ở Hà Lan.

Điều gì khiến nước Mỹ trở thành hình mẫu lý tưởng về quốc gia khai phá, sáng tạo của thế giới?

K Nguyễn