Đằng sau câu chuyện lắt léo khiến cổ phiếu CTD của Coteccons tụt dốc không phanh

Trong những năm gần đây, CotecCons được biết đến là công ty xây dựng số 1 Việt Nam chuyên thiết kế và thi công cho những doanh nghiệp bất động sản lớn nhất như Vingroup, Tân Hoàng Minh, Phát Đạt với hàng loạt các công trình hoành tráng có trị giá nghìn tỷ đồng.

Để đạt được thành công như ngày hôm nay, trước hết phải kể đến công sức đóng góp cả ông Nguyễn Bá Dương – Chủ tịch HĐQT doanh nghiệp này.

Còn nhớ, cách đây 16 năm, khi đang đảm nhiệm vai trò Phó giám đốc Công ty Xây dựng Descon, ông Dương đã quyết định nghỉ việc và lập ra công ty của riêng mình, mang tên Xí nghiệp Xây dựng Cotec.

Được biết, tại thời điểm đó, Descon là công ty có tên tuổi trong làng xây dựng Việt Nam, tuy nhiên, bằng uy tín của cá nhân, ông Dương đã “lôi kéo” được 2/3 nhân sự Descon từ bỏ công việc hiện có để đi theo mình.

Đến năm 2004, xí nghiệp cổ phần hóa và đổi tên thành CotecCons với vốn điều lệ 15,2 tỉ đồng, còn ông Dương được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc. Từ năm 2005 đến nay, ông đảm nhiệm vị trí Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc doanh nghiệp này.

Ông Nguyễn Bá Dương - Chủ tịch HĐQT CTCP Coteccons

Bên cạnh đó, dựa vào lợi thế và uy tín của chính ông Dương đã tích lũy trong 30 năm đi làm từ nước ngoài, Coteccons đã có những dự án đầu tiên từ Tân Hoàng Minh có giá trị khoảng 150 tỷ đồng.

Trong giai đoạn 2004-2009, Coteccons đã tập trung cho việc xây dựng bộ máy, cải tiến hoạt động và đạt được thành công khi trở thành nhà thầu số 1 Việt Nam. Đáng chú ý, trong giai đoạn này, Coteccons khiến nhiều người thán phục, bởi cứ một đồng vốn, Coteccons tạo ra 1-1,5 đồng lãi mỗi năm.

Năm 2010, Coteccons được một tổ chức đánh giá bình chọn là doanh nghiệp đứng đầu khối các doanh nghiệp tư nhân ngành xây dựng và chính thức niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Và cũng từ đây, Coteccons đã tạo nên những nguồn tiền khổng lồ và không ngừng phát triển.

Năm 2012, CotecCons đã quyết định bán 24,7% cổ phần cho nhà đầu tư quốc tế Kusto Group với giá 50.000 đồng/CP, tổng giá trị giao dịch đạt 525 tỉ đồng (tương đương 25 triệu USD). Cùng với lợi nhuận tích lũy, CotecCons nắm trong tay hơn 1.000 tỉ đồng tiền mặt.

Với sức mạnh tài chính, năm 2012 cũng là năm đánh dấu dấu thành công của Coteccons khi trúng thầu hàng loạt dự án “khủng” đồng thời có những bước tiến đầu tiên ra thị trường nước ngoài với các công trình tại Lào và Campuchia.

Nhờ vậy, kết quả kinh doanh của công ty ghi nhận doanh thu 4.477 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 218 tỷ đồng. Dù 3 năm liền 2012, 2013, 2014 công ty không tăng thêm vốn nhưng doanh thu và lợi nhuận của Coteccons vẫn tăng bùng nổ trong những năm tiếp theo.

Theo đó, năm 2015, Coteccons cán ngưỡng doanh thu 13.670 tỷ đồng doanh thu, gấp 3 lần và lợi nhuận đạt 732 tỷ đồng, gấp 3,34 lần năm 2012 do nhận được sự quan tâm góp của cổ đông chiến lược.

Như vậy, tính chung trong giai đoạn 2012 – 2015, Coteccons tăng trưởng doanh thu bình quân tới 68%/năm, tăng trưởng lợi nhuận bình quân 79%/năm.

Bước sang năm 2016, Coteccons đã liên tục trúng thầu và thi công nhiều dự án lớn, nhờ đó, kết quả kinh doanh của Công ty tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao với doanh thu ghi nhận 20.783 tỷ đồng, tăng 52% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ đạt mức 1.422 tỷ đồng, tăng 113,5% so với năm 2015, vượt xa chỉ tiêu 16.500 tỷ đồng doanh thu và 800 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế được ĐHĐCĐ thông qua năm 2016.

Tiếp nối những thành công đó, năm 2017 là năm thứ hai liên tiếp Công ty tạo được lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng. Theo đó, doanh thu ghi nhận 27.153 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đến 31/12/2017 đạt 1.653 tỷ đồng, tăng 16% so với thực hiện năm 2016. Lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS) năm 2017 đạt 20.669 đồng.

Cổ phiếu liên tục lao dốc là vì đâu?

Còn nhớ, vào tháng 11/2017, khi thị trường chứng khoán đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ với việc ghi nhận chỉ số VN – Index liên tục lập đỉnh thì cổ phiếu CTD của Coteccons đi ngược hoàn toàn với diễn biến chung. Tại thời điểm đó, không ít nhà đầu tư đã thắc mắc vì sao giá cổ phiếu giảm, có lúc về tới 122.000 đồng/CP, trong khi Vn-Index tăng rất mạnh và công ty cũng đang làm ăn tốt.

Và phải đến nửa cuối tháng 1/2018, khi đà giảm của CTD bắt đầu rõ rệt hơn sau 2 lần cố gắng trở lại trong tháng 12/2017 thì mọi người mới phần nào thấy được nguyên nhân khiến giá cổ phiếu CTD giảm

Theo đó, có rất nhiều nhận định được đưa ra, kết quả kinh doanh quý 4/2017 không như kỳ vọng, những thông tin không tốt trên thị trường, thậm chí là nghi vấn minh bạch tại những công ty liên kết…

Đỉnh điểm vào Quý I/2017, trước việc cựu lãnh đạo CTD rời Công ty để xây dựng một thương hiệu riêng và đang trên đà tăng trưởng, thị trường bắt đầu dấy lên lo ngại về chảy máu chất xám, mất đoàn kết nội bộ hay rủi ro đánh mất vị thế hiện tại… Điều đó cũng có nghĩa là Coteccons phải cạnh tranh với một "đối thủ" mới xuất hiện trong ngành - CTCP Xây dựng Central (Central Cons).

Được biết, Central Cons được thành lập vào tháng 7/2017 với số vốn điều lệ là 100 tỷ đồng. Mặc dù mới chỉ hoạt động chưa được 1 năm và tiềm lực tài chính nhỏ, nhưng đến nay, Công ty này lại đang trở thành vấn đề "đau đầu" của nhà thầu xây dựng lớn nhất nước với hàng chục năm kinh nghiệm.

Bởi lẽ, Chủ tịch HĐQT của Central Cons là ông Trần Quang Tuấn - nguyên Phó tổng giám đốc và cũng là một trong những người đã chèo lái Coteccons từ những ngày đầu.

Ông Trần Quang Tuấn - Chủ tịch HĐQT Central Cons, người từng giữ chức Phó tổng giám đốc Coteccons.

Bên cạnh đó, một nhân sự chủ chốt khác của Central Cons cũng xuất thân từ Coteccons đó là ông Vũ Đức Tài - Giám đốc điều hành công ty. Được biết, ông Tài từng là chỉ huy trưởng, trưởng ban đội thi công, trưởng ban an toàn, giám đốc dự án tại nhiều công trình do Coteccons thi công như Vinhomes Riverside, Metropolis, Skylake, Times City Park Hill Premium, Masteri Thảo Điền, Diamond Island, River Garden…

Ngoài ra, phần lớn nhân sự của Central Cons hiện tại đều là người cũ của Coteccons, giống như 16 năm trước ông Dương lập Coteccons từ nền tảng nhân sự của Descon.

Ông Trần Quang Tuấn (ngồi giữa hàng đầu) và đội ngũ lãnh đạo chủ chốt của Central Cons.

Vì vậy, việc nhiều nhân sự chủ chốt cùng lúc ra đi đã dẫn đến tình trạng "chảy máu nhân sự" tại Coteccons giống như câu chuyện của Descon cách đây 16 năm, đồng thời đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến hàng loạt hợp đồng từ những khách hàng truyền thống của Coteccons cũng không còn.

Điều này được thể hiện qua số liệu về nguồn công việc đã ký kết của Coteccons trong năm tháng đầu năm 2018 đã giảm so với cùng kỳ, nhiều dự án có quy mô nhỏ, điều kiện cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt.

Trong khi đó, Central Cons hiện Central Cons đang được biết đến như một nhân tố mới đầy triển vọng ở thị trường xây dựng hiện nay và liên tục trúng thầu các dự án lớn và trùng hợp, đó cũng là những khách hàng truyền thống của Conteccons như Vingroup, SSG Group, Phát Đạt, REE, TTG Holding, Thế Giới Di Động...

Gần 1 năm sau khi ra đời, Central đã sở hữu trong tay hơn 500 nhân sự là kỹ sư, kiến trúc sư chất lượng đến từ các tập đoàn, công ty xây dựng hàng đầu Việt Nam cùng hơn 6.000 công nhân đang làm việc tại 22 dự án lớn nhỏ, với tổng giá trị hợp đồng đã ký lên đến 5.000 tỷ đồng.

Tại ĐHĐCĐ vừa diễn ra, phân trần với cổ đông vấn đề này, Chủ tịch Nguyễn Bá Dương cho biết, cán bộ thì họ có quyền nghỉ, doanh nghiệp tôn trọng họ. Nhưng với thông tin những người này mang 50-60% công việc của CTD đi thì không ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh. Qua việc này, CTD cũng thanh lọc được những người không đáng. Đồng ý rằng giá trị lớn nhất hiện nay của CTD là con người, nhưng Chủ tịch Dương nhấn mạnh "CTD không cần những người như thế".

Tuy nhiên, việc doanh nghiệp phải cạnh tranh về khách hàng cũng như hiện tượng “chảy máu chất xám” tại Coteccons đã khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về triển vọng phát triển của doanh nghiệp này trong tương lai dẫn đến giá cổ phiếu CTD không thể vực dậy.

Theo thống kê, tính từ đầu năm đến nay, giá cổ phiếu CTD đã bốc hơi 60% khi giảm từ 227.500 đồng/CP xuống còn 155.300 đồng/CP, với khối lượng cổ phiếu giao dịch mỗi phiên chỉ vỏn vẹn vài chục đơn vị. Điều đáng nói, dù cổ phiếu CTD rớt giá liên tục nhưng lãnh đạo Coteccons không hề lên tiếng trấn an nhà đầu tư và các cổ đông.

Dè dặt đặt mục tiêu!

Được biết, sau nhiều năm tăng trưởng phi mã, lần đầu tiên ban lãnh đạo Coteccons đã đề xuất một kế hoạch doanh thu và lợi nhuận thận trọng cho năm 2018.

Với lý do thị trường xây dựng có dấu hiệu chững lại vì dòng vốn tín dụng cho bất động sản bị hạn chế và các dự án chậm triển khai do vướng mắc về thủ tục nên ban đầu, ban lãnh đạo Coteccons dự kiến tổng doanh thu năm nay hầu như không thay đổi so với năm trước là 27.200 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận mục tiêu chỉ còn 1.400 tỷ đồng, tức giảm 15,4% so với năm trước.

Ngoài sức ép cạnh tranh từ các đối thủ, lý giải về điều này, lãnh đạo Coteccons cho hay, việc đã chủ động hạ thấp chỉ tiêu kinh doanh trong 2018 là để Công ty có thể thực hiện tốt hơn, vượt kế hoạch hơn là đưa ra con số để đánh bóng tên tuổi. Điển hình như năm ngoái, một cổ đông lớn đề nghị đặt kế hoạch cao để rồi lần đầu tiên trong lịch sử Công ty không đạt. Kế hoạch doanh thu 27.000 tỷ đồng là phải có hợp đồng 35.000 tỷ đồng, 6 tháng đầu năm không kém năm ngoái nhưng năm nay khó hơn khi đóng bảo hiểm cao, CTD bù đắp bằng cách doanh số lớn lên, đẩy mạnh mảng đầu tư.

HĐQT Coteccons điều hành phiên thảo luận với cổ đông

Tuy nhiên, kế hoạch này đã nhận không ít chỉ trích từ cổ đông, khiến CTD phải điều chỉnh kế hoạch tăng lên cao hơn mức ban lãnh đạo đề xuất.

Theo đó, tại ĐHĐCĐ thường niên 2018 tổ chức ngày 2/6 vừa qua, cổ đông của CTD đã thông qua kế hoạch kinh doanh năm 2018, với doanh thu 28.000 tỷ đồng (tăng 3%) nhưng lợi nhuận giảm 9,3% (đạt 1.500 tỷ đồng).

Bên cạnh đó, tình trạng rạn nứt giữa các cổ đông lớn của Coteccons thể hiện hết sức gay gắt tại Đại hội. Cụ thể, ban đầu, HĐQT đề xuất mức mức chi trả cổ tức cho bằng tiền mặt năm 2018 từ 30% nhưng do sức ép về quyền lợi từ cổ đông lớn khiến HĐQT "nhún nhường" và đồng ý nâng mức chi trả cổ tức năm 2018 lên 50%.

Ánh Phượng

Theo Báo Thời Đại