Có gì bên trong bộ sưu tập kỳ lạ của tượng đài ngành thời trang xa xỉ Gaston-Louis Vuitton?

Khi Gaston-Louis Vuitton qua đời, tất cả đồ đạc trong văn phòng ông đã bị đóng gói, cất trữ và dường như vĩnh viễn bị lãng quên.

Vuitton (1883- 1970) là cháu của Louis Vuitton, ông trùm của những chiếc rương nổi tiếng xa xỉ. Ông đã điều hành một công ty cùng tên trong vòng hơn 50 năm, và nói như cách của sử gia người Pháp Patrick Mauriès, là người nắm giữ "con mắt thẩm mỹ" của gia đình. Theo Mauriès, với tư cách là người đứng đầu của một công ty chuyên sản xuất va li, Vuitton đã dần tích luỹ được rất nhiều bộ sưu tập các đồ vật kỳ lạ liên quan tới những chuyến đi và cất giữ chúng tại nhà và văn phòng. Chúng là một… mớ hỗn độn đích thực: chất đống bên cửa sổ, xung quanh bàn làm việc, và ở khắp mọi nơi.

"L'Arbre pleureur" - chai nước hoa pha lê được vẽ màu bởi hoạ sĩ Camille Cless-Brothier đã được Vuitton mua lại vào năm 1922

Bộ sưu tập của ông bao gồm các trò chơi board game (ví dụ như Jeu de Paris, một phiên bản Pháp của trò Snakes and Ladders), những chiếc túi xách tay từ thế kỷ 19, và hơn 800 chiếc tsuba - một vật kim loại ngăn cách giữa cán cầm và thân kiếm từ Nhật Bản.

Những người thừa kế của Vuitton quyết định cất giữ chúng thay vì nghiên cứu kỹ lưỡng, vì thế bộ sưu tập này đã được giữ nguyên vẹn trong vòng hàng thế kỷ, để rồi trở thành một chiếc “kén thời gian" lưu giữ lại một trong những giai đoạn sáng tạo và sống còn nhất của đế chế này. Giờ đây, khi đã được sở hữu bởi một tập đoàn khổng lồ về hàng xa xỉ điều hành bởi Bernard Arnault, công ty này đã quyết định khám phá lại bộ sưu tập của Gaston Vuitton và trưng bày chúng trong một cuốn sách mới sẽ ra mắt vào tháng 9 này, với tên gọi Cabinet of Wonders: The Gaston-Louis Vuitton Collection (Căn phòng kỳ diệu: Bộ sưu tập của Gaston-Louis Vuitton).

Cuốn sách "Căn phòng kỳ diệu: Bộ sưu tập của Gaston-Louis Vuitton"

Lý do được phía công ty đưa ra khi công bố bộ sưu tập này rất rõ ràng: Nó sẽ gợi nhắc lại những năm tháng khi cái tên Louis Vuitton gắn liền với sự sáng tạo, chứ không phải những gian hàng bán sản phẩm nhan nhản ở sân bay. Mauriès cho rằng công ty này đang cố gắng thể hiện tất cả những khía cạnh trong lịch sử của Louis Vuitton, đặc biệt là yếu tố thẩm mỹ.

Với những ai không phải là fan của thương hiệu xa xỉ này, thì cuốn sách nói trên có lẽ vẫn mang những giá trị nhất định. Từng trang sách về bộ sưu tập của Gaston với phần lớn những đồ vật trong đó đều không có nhiều giá trị tiền bạc đã thể hiện sâu sắc sự giao thoa của những giá trị thẩm mỹ với những mối quan tâm vật chất.

Chiếc hộp làm bằng mai rùa từ thế kỷ 17 trong bộ sưu tập của Vuitton

Theo Mauriès, gu thẩm mỹ của Gaston cũng bị giới hạn trong một giai đoạn nhất định. Trong vòng nửa đầu thế kỷ 20, một số nhà sưu tập yêu thích những món đồ sáng tạo mang yếu tố thủ công. Bộ sưu tập của Gaston có lẽ không đáng chú ý cho lắm, và mặc dù có nhiều món đồ trong đó thực sự đã lỗi thời đôi chút, chúng vẫn có một mối liên hệ chặt chẽ với nhau và thực sự đáng để thưởng lãm trong một tổng thể.

Với tư cách là người thừa kế đầu tiên trong thế hệ thứ ba của gia đình, Vuitton vô cùng tâm huyết với công việc trong công ty nhưng vẫn giữ cho mình rất nhiều sở thích khác nhau: thiết kế nội thất, phác hoạ cảnh vật và chụp ảnh. Ông cũng đã sưu tập những tác phẩm nghệ thuật, từ những chiếc mặt nạ ở Châu Phi cho tới những viên pha lê Art Deco; và đồng thời cũng là một mọt sách đam mê những tác giả như J.K. Huysmans.

Bản vẽ tay thiết kế của Vuitton cho cửa kính của một cửa hàng

Dẫu hai cuộc chiến tranh thế giới, cuộc Cách mạng Nga và một cuộc khủng hoảng kinh tế đã khiến cho công ty của Vuitton gần như luôn rơi vào trạng thái bất ổn, ông vẫn dành thời gian để triển lãm những bức tranh của mình và thiết kế những chai nước hoa. Cuốn sách trên cũng bao gồm một vài bản vẽ tay của ông.

Dù gì thì trước hết Vuitton cũng là một thương gia giàu có, và những niềm đam mê “trái tay" của ông dưới hình thức này hay hình thức khác đều gắn liền với thương mại. Với tư cách là thành viên của Hiệp hội những nghệ sĩ độc lập Pháp, Vuitton có thể kết nối và hợp tác với những tên tuổi ít nổi tiếng hơn. Ví dụ, André Ballet là người đã thiết kế những chiếc chai pha lê cho Vuitton; Roger Foy thì chạm khắc phần đầu của chiếc gậy chống lấy cảm hứng từ ngà voi châu Phi cho ông; và Gaston Le Bourgeois thì vẽ những bức pano cho cửa hàng tại London của Vuitton.

Những chiếc thẻ thành viên của Vuitton giai đoạn 1913-1970

Trong vòng nhiều thế kỷ, Vuitton đã thu thập hàng trăm chiếc rương, từ những chiếc cặp vĩ đại bằng thép cho tới những chiếc hộp nhỏ xíu dập nổi kim loại, bọc lụa đỏ từ thế kỷ 16 của Thuỵ Sỹ. Chiếc rương bọc da từ thế kỷ 17 được Vuitton mua năm 1922 là một trong những đồ vật được trưng bày nhiều nhất trong bộ sưu tập. Nó đã xuất hiện rất nhiều lần bên cửa kính tại những cửa hàng của Vuitton trên Đại lộ Champs-Élysées ở Paris hay Đại lộ 5 ở New York.

Một chiếc túi xách tay từ những năm 1840

Cho dù một số đồ vật khác được giới thiệu trong cuốn sách cũng nhằm phục vụ một mục đích tương tự, thì phần lớn những thứ còn lại đều thuần tuý là sở thích cá nhân của Vuitton. Có vài trang chỉ dành riêng cho những chiếc cưa tay kiểu cổ, một số trang khác thì say sưa miêu tả những con triện của những khách hàng mà Vuitton lưu trữ. Chúng đều khác xa với những gì mà Louis Vuitton ngày nay đang thể hiện, với tư cách một gã khổng lồ ngành thời trang có doanh thu từ 8 tới 9 tỷ đô la hàng năm.

“Bạn sẽ không bao giờ có thể trực tiếp nhìn thấy bộ sưu tập này, mà chỉ có thể đọc được từ cuốn sách. Đó thực sự là một thứ gu thẩm mỹ vô cùng đặc biệt" - Mauriès nói.

Lily Spiderum