Căng thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước liên tục bơm tiền vào hệ thống

Theo số liệu từ Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), tính đến ngày 20/11/2024, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã bơm ròng khoảng 110 nghìn tỷ đồng trên thị trường mở, gần tương đương với mức hút ròng 124 nghìn tỷ đồng trong tháng trước.

Cụ thể, ở kênh cầm cố, NHNN đã bơm ròng khoảng 42 nghìn tỷ đồng, chủ yếu thông qua nghiệp vụ mua kỳ hạn 7 ngày với mức lãi suất 4,0%/năm.

Đối với kênh tín phiếu, quy mô phát hành tín phiếu đã giảm đáng kể trong tháng 11, chỉ khoảng hơn 9 nghìn tỷ đồng. Lượng tiền bơm ròng qua kênh tín phiếu đến từ lượng tín phiếu phát hành trong tháng trước đáo hạn. Phần lớn tín phiếu được phát hành trong tháng qua có kỳ hạn 28 ngày, lãi suất bình quân xấp xỉ 4,0%/năm.

Tại ngày 20/11, lượng tín phiếu lưu hành là khoảng 21 nghìn tỷ đồng, trong khi đó, giá trị đang lưu hành ở kênh cầm cố là 78 nghìn tỷ đồng.

Điểm đáng lưu ý về hoạt động trên thị trường mở trong tháng qua chính là số thành viên tham gia/trúng thầu ở kênh cầm cố luôn ở mức cao. Điều này cho thấy thanh khoản của hệ thống ngân hàng có dấu hiệu căng thẳng trên diện rộng.

Diễn biến lãi suất trên thị trường liên ngân hàng cũng phù hợp với nhận định này khi lãi suất cho vay qua đêm bình quân trong 20 ngày đầu của tháng ở mức 5,17%/năm, cao hơn 1,55 điểm % so với mức bình quân của tháng trước. Đồng thời, lãi suất cho vay bình quân các kỳ hạn dưới 1 tháng cũng tăng từ 1,03-1,45 điểm %.

Tuy nhiên, mức thay đổi thấp hơn ở kỳ hạn 3 tháng (tăng bình quân khoảng 0,85 điểm % so với tháng trước) cho thấy tình trạng khó khăn về thanh khoản của hệ thống diễn ra trong ngắn hạn vào mùa cao điểm của tăng trưởng tín dụng các tháng cuối năm.

Trên thị trường 1, lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại có sự điều chỉnh tăng mạnh hơn tháng trước, với thay đổi diễn ra nhiều hơn ở các kỳ hạn ngắn từ 1-3 tháng ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần thuộc nhóm 2 (chẳng hạn như VIB và Nam A Bank).

Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước, Agribank là ngân hàng đã tăng lãi suất liên tiếp trong 4 tháng trở lại đây, trở thành ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước có lãi suất huy động cao nhất, lãi suất kỳ hạn 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng lần lượt là 2,4%/năm, 2,9%/năm, 3,6%/năm và 4,8%/năm.

Tuy vậy, lãi suất huy động tại Agribank vẫn thấp hơn đáng kể so với mức lãi suất huy động bình quân của nhóm ngân hàng tư nhân.

Áp lực tỷ giá tiếp tục tăng trong tháng 11/2024, tuy nhiên, theo quan sát, NHNN không phải bán ngoại tệ như tháng trước, có thể do nhu cầu ngoại tệ không quá lớn. Vì vậy, lý do thanh khoản hệ thống trở nên eo hẹp trong tháng 11/2024 phần nhiều vẫn là do nhu cầu vốn trong giai đoạn cuối năm.

Tính đến cuối tháng 10/2024, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 10,1% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 9,0% tại thời điểm cuối tháng 9 và mức thay đổi theo tháng cũng tốt hơn so với cùng kỳ. Theo NHNN, tín dụng bất động sản tính đến cuối tháng 9/2024 đạt 9,2% so với đầu năm, cao hơn mức tăng trưởng chung. Trong đó, tín dụng bất động sản tiêu dùng cũng cho thấy sự phục hồi trong quý III, cải thiện từ mức tăng 1,2% so với đầu năm vào cuối tháng 6/2024 lên 4,6% vào cuối tháng 9.