Các tổ chức tôn giáo mở rộng hoạt động vì cộng đồng

Tu gắn với hành

Nhiều tham luận gửi tới Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 cho thấy, hoạt động của các tổ chức tôn giáo hiện không còn dừng ở cứu trợ hay làm từ thiện theo đợt mà đang gắn với những nhu cầu đời sống cụ thể của người dân tại địa phương.

Với Phật giáo Hòa Hảo, tinh thần "Học Phật tu Nhân", thực hành lối tu "tại gia cư sĩ" và báo đáp Tứ ân được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động xã hội.

Trường Trung cấp Phật giáo Hòa Hảo có đông học viên thuộc nhiều lứa tuổi theo học. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Ông Nguyễn Tấn Đạt, Trưởng Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo cho biết, Giáo hội đã triển khai mô hình "2 An" tại An Giang về an ninh trật tự và an sinh xã hội; mô hình "3 Đồng hành" tại Đồng Tháp về an ninh trật tự, an sinh xã hội và chuyển đổi số.

Từ các mô hình này, nhiều tín đồ tham gia phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; đồng thời nâng cao ý thức cảnh giác trước các hành vi lợi dụng tôn giáo để gây mất ổn định xã hội.

Kết quả từ thiện xã hội của Phật giáo Hòa Hảo cũng tăng qua từng nhiệm kỳ: từ 22 tỷ đồng giai đoạn 1999-2004 lên gần 2.500 tỷ giai đoạn 2019-2024; riêng năm 2025 đã huy động được 610 tỷ đồng.

Nhiều tổ chức tôn giáo khác cũng duy trì mạng lưới hỗ trợ cộng đồng bằng những cách tiếp cận riêng. Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên xây dựng mạng lưới hỗ trợ cộng đồng thông qua hoạt động khám chữa bệnh và chăm sóc người nghèo.

Theo Chánh Phối sư Thượng Phong Thanh, Trưởng Ban Thường trực Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên, hệ thống khám chữa bệnh bằng Đông dược và Nam dược hiện được duy trì tại khắp các cơ sở của đạo nhằm phục vụ cộng đồng và chăm sóc sức khỏe người dân.

Phòng khám của Thánh tịnh Thiên Trước, một cơ sở thờ tự thuộc Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân. (Ảnh: Thánh tịnh Thiên Trước)

Trong nhiệm kỳ qua, Hội thánh duy trì 24 phòng chẩn trị y học cổ truyền, 5 bếp ăn từ thiện tại bệnh viện; đồng thời hỗ trợ xây cầu đường nông thôn, giúp học sinh nghèo, bệnh nhân nghèo, người khuyết tật và cứu trợ thiên tai.

Tổng giá trị công tác từ thiện - xã hội đạt hơn 70,6 tỷ đồng; riêng hoạt động khám, cấp thuốc miễn phí hằng năm đạt trên 6 tỷ đồng.

Trong tham luận của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, truyền thống "Hộ quốc an dân" tiếp tục được nhắc tới như một định hướng đồng hành cùng xã hội. Tính đến tháng 11/2025, tổng nguồn lực dành cho an sinh xã hội của Giáo hội đạt khoảng 4.850 tỷ đồng, được sử dụng cho nhiều hoạt động như xây nhà tình thương, trao học bổng, xây cầu nông thôn, khoan giếng nước, hỗ trợ trung tâm chăm sóc người già, trẻ mồ côi, người khuyết tật hay sửa chữa trường học ở vùng khó khăn, biên cương, hải đảo.

Nguồn lực này được huy động từ nhiều hoạt động xã hội, từ thiện và cứu trợ cộng đồng trên cả nước. Trong giai đoạn dịch COVID-19, mạng lưới cơ sở Phật giáo từng thiết lập 1.247 điểm tiếp sức, hỗ trợ khoảng 8,6 triệu suất ăn miễn phí và đóng góp 380 tỷ đồng cho Quỹ vaccine.

Kết nối cộng đồng

Ở nhiều địa phương, chùa, nhà thờ hay thánh thất đã trở thành địa điểm sinh hoạt cộng đồng, nơi người dân tìm đến để thực hành tín ngưỡng, nhận hỗ trợ hoặc tham gia các hoạt động chung của khu dân cư.

Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam cho biết, nhiều giáo xứ hiện duy trì hoạt động chăm lo người nghèo, người yếu thế, tham gia xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn an ninh trật tự ở khu dân cư. Một số nơi bắt đầu ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành và kết nối giáo dân.

Nhiều tổ chức tôn giáo còn giữ vai trò kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Hòa thượng Thích Đức Tuấn, Chủ tịch Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại Châu Mỹ cho biết cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ và Canada ngày càng phát triển, kéo theo nhu cầu duy trì kết nối văn hóa, tinh thần và bản sắc dân tộc.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại Châu Mỹ hiện duy trì hoạt động tại nhiều cơ sở Phật giáo ở Hoa Kỳ và Canada; duy trì sinh hoạt tôn giáo, các lễ hội truyền thống và hoạt động giao lưu Phật giáo quốc tế.

Giáo hội cũng vận động cộng đồng người Việt Nam tại châu Mỹ hướng về quê hương thông qua các hoạt động từ thiện, nhân đạo, hỗ trợ đồng bào trong nước khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh. Việc xây dựng cơ sở chùa làm Văn phòng Giáo hội Phật giáo Việt Nam đầu tiên tại Châu Mỹ tạo thêm một không gian sinh hoạt văn hóa - tâm linh cho cộng đồng người Việt tại khu vực này.

Từ thực tiễn hoạt động tại cơ sở, nhiều tổ chức tôn giáo đề xuất mở rộng cơ chế phối hợp với MTTQ và chính quyền địa phương trong triển khai các chương trình an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế và xây dựng cộng đồng.

Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo đề nghị các ngành, các cấp tiếp tục nhân rộng những mô hình phối hợp hiệu quả như "02 An", "03 Đồng hành", gắn với hỗ trợ sinh kế và phát triển nông thôn.

Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam cho biết sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và từng bước xây dựng nền tảng số kết nối từ Trung ương tới địa phương. Với Hội thánh Cao Đài Tiên Thiên, trọng tâm là tăng cường phối hợp với MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên trên tinh thần công khai, minh bạch, đúng pháp luật.

Các tổ chức tôn giáo cùng nhấn mạnh phương châm "gắn liền đạo với đời, đồng hành cùng dân tộc", lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm nền tảng tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Đại hội MTTQ lần thứ XI: Hướng về nhân dân, lấy người dân làm trung tâm

MTTQ Việt Nam rà soát các phong trào hình thức, triển khai "Tháng nghe dân nói" và "Thôn số"