Bí quyết không ngờ giúp IS “thành công”

Patrick Skinner, cựu nhân viên Cơ quan Tình báo Mỹ (CIA) tại Iraq, cho hay khoảng 100 đến 160 cựu binh và nhân viên tình báo từng phục vụ chính quyền cũ của Tổng thống Saddam Hussein đang hoạt động trong hàng ngũ của Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) và giữ các vị trí quan trọng. Nhờ kinh nghiệm mà đội ngũ này đem lại, IS đã thành công trong những cuộc chinh phục nhiều khu vực ở Iraq và Syria.

Các cựu sĩ quan thời Saddam giúp IS xây dựng mạng lưới lãnh đạo, chiến lược quân sự, kết hợp các chiến thuật khủng bố như đánh bom liều chết, chiến dịch quân sự, nguyên tắc kỷ luật cần thiết..., để đoàn kết các chiến binh thánh chiến đổ về từ khắp nơi trên thế giới lại thành một mối thống nhất.

Lực lượng này được cho là chịu trách nhiệm về việc thu thập tin tình báo, do thám quân Iraq và duy trì, nâng cấp vũ khí, cũng như cố phát triển một chương trình vũ khí hóa học.

Theo Skinner, lực lượng cựu binh và nhân viên tình báo từng phục vụ chính quyền Hussein là một trong những "yếu tố cần thiết" tạo nên thành công của IS. Những cuộc tấn công bất ngờ hồi năm ngoái là một ví dụ điển hình. "Thắng lợi của IS không chỉ đơn thuần là khủng bố. IS đã thành công trên phương diện quân sự", Skinner nhận định.

Nhiều cựu nhân viên của Tổng thống Hussein đang hoạt động và nắm những vị trí quan trọng trong hàng ngũ của IS. (Ảnh: Daily Mail)

Ngoài ra, cựu nhân viên CIA tiết lộ: nhiều quan chức từng phục vụ chính quyền cũ có quan hệ mật thiết với giới lãnh đạo tại nhiều khu vực, góp phần không nhỏ trong những chiến thắng của IS. Điển hình là trận chiến tại thành phố Ramadi, tỉnh Anbar vào hồi tháng 5. Các chuyên gia quân sự cho rằng IS đã thuyết phục lãnh đạo trong lực lượng an ninh rời bỏ vị trí chiến đấu.

Saud Mohsen Hassan – chỉ huy cấp cao thứ hai của IS, Phó Tướng của Abu Bakr al-Baghdadi (thủ lĩnh phiến quân Hồi giáo IS), là một cựu tướng thời Saddam. Ông ta có bí danh Abu Mutazz và Abu Muslim al-Turkmani. Hassan còn nổi tiếng với Fadel al-Hayali – tên giả mà nhân vật này thường dùng trước khi Saddam Hussein bị lật đổ.

Trong những năm 2000, Hassan bị giam tại nhà tù Bucca, nơi al-Baghdadi cũng bị giam giữ. Bucca là trại giam chính, chuyên nhốt các thành viên nổi loạn thuộc nhóm Sunni, ở miền Nam Iraq.

Nhà tù do Mỹ điều hành ở gần thành phố cảng Umm Qasr này được coi là một nơi ươm mầm cho nhóm IS, giúp kết nối các chiến binh như al-Baghdadi với các cựu binh thời Saddam, vốn gồm cả các thành viên lực lượng đặc nhiệm, nhóm Vệ binh Cộng hòa tinh nhuệ và lực lượng bán quân sự gọi là Fedayeen.

Tại khu số 6 của nhà tù Bucca, al-Baghdadi đưa ra các bài thuyết giảng, trong khi Hassan lại rất giỏi trong việc quản lý mọi người, dẫn đầu các cuộc phản kháng của tù nhân để đòi quản tù Mỹ phải nhượng bộ.

Trong số các lãnh đạo hiện thời của IS có nhiều cựu tù nhân Bucca, trong số này có Abu Alaa al-Afari – một cựu binh Iraq từng hợp tác với al-Qaeda, hiện giữ chức "bộ trưởng tài chính" của IS.

Theo nguồn tin tình báo Iraq, al-Baghdadi siết chặt sự đoàn kết giữa các thành viên trong IS sau khi bị thương vào năm ngoái. Nhân vật này đã bổ nhiệm một số đồng đội tin cẩn nhất vào nhóm hội đồng quân sự – khoảng 7-9 thành viên, và 4 trong số này là cựu binh thời Saddam. Mặt khác, các cựu binh thời Saddam hiện giữ chức "tỉnh trưởng" của 7 trong số 12 tỉnh do IS lập ra ở lãnh thổ mà nhóm này đang kiểm soát tại Iraq.

Al-Baghdadi, thủ lĩnh của IS, từng gặp nhiều quan chức phục vụ chính quyền Tổng thống Hussein khi còn ở trong tù và lôi kéo họ tham gia tổ chức khủng bố. (Ảnh: Daily Mail)

Việc nhận diện các lãnh đạo IS được cho là thiếu hiệu quả nếu không thể cài người vào tổ chức của chúng. Ngoài al-Baghdadi, nhóm này hiếm khi tiết lộ bí danh các thành viên. Khi có tin một lãnh đạo nào đó của IS bị giết thì ngay lập tức, al-Baghdadi xuất hiện, đôi khi là dưới một bí danh mới.

Dường như, nhiều sĩ quan thời Saddam có mối quan hệ chặt chẽ với các bộ lạc hoặc con trai các lãnh đạo bộ lạc ở khu vực của họ. Việc này có tác dụng hậu thuẫn cho hoạt động tuyển quân, và giúp cung cấp một mạng lưới hỗ trợ cần thiết tới IS.

Skinner đã đề cao sự tinh nhuệ ở các sĩ quan tình báo thời Saddam mà ông này gặp gỡ trên đất Iraq, cũng như năng lực do thám của IS tại Ramadi, Mosul và Raqqa. Được biết, 2 phó tướng quan trọng của Abu Bakr al-Baghdadi đều là sĩ quan thời Saddam, mỗi người giữ một vị trí chủ chốt trong IS.

"Rõ ràng là một số sĩ quan thời Saddam phải là thành phần cốt lõi của phong trào thánh chiến tại tam giác Sunni ngay từ những ngày đầu", Michael W.S. Ryan, cựu quan chức Bộ Ngoại giao và Lầu Năm Góc nhận định, khi đề cập tới những khu vực mà người Sunni chiếm đa số, những nơi thù địch nhất với quân Mỹ tại Iraq. "Những hiểu biết của họ hiện nằm trong ADN của IS", ông này cho biết thêm.

Trọng Sang