4 trụ cột hợp tác của JICA tại Việt Nam trong thời gian tới

Theo ông Kobayashi, tính đến 1/10/2025, có 46 chuyên gia dài hạn và 42 tình nguyện viên JICA đang làm việc tại nhiều địa phương trên cả nước. Ngoài cá nhân, nhiều tổ chức Nhật Bản như doanh nghiệp, trường đại học, chính quyền địa phương và NGO cũng đang hợp tác chặt chẽ với Việt Nam, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trong lĩnh vực ứng phó biến đổi khí hậu, JICA phối hợp với doanh nghiệp Nhật Bản triển khai công nghệ xây dựng đập SABO nhằm giảm thiểu thiệt hại do sạt lở đất. Tháng 4 vừa qua, đập SABO đầu tiên tại Việt Nam đã hoàn thành ở tỉnh Sơn La, được kỳ vọng giúp bảo vệ an toàn cho người dân miền núi phía Bắc thường xuyên hứng chịu mưa lớn và lũ quét.

Trước tốc độ già hóa dân số nhanh tại Việt Nam, JICA đã cử tình nguyện viên đến Bệnh viện Lão khoa Trung ương để truyền đạt kỹ thuật đánh giá rối loạn nuốt cho y bác sĩ. Đồng thời, tổ chức này cũng phối hợp cùng doanh nghiệp Nhật Bản phổ biến kỹ thuật điều dưỡng lão khoa tại Bệnh viện Bạch Mai.

Không dừng lại ở đào tạo trực tiếp, JICA còn liên kết với chính quyền địa phương, trường đại học và cơ sở y tế để xây dựng chương trình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, đào tạo nhân lực điều dưỡng, biên soạn giáo trình và triển khai giảng dạy chuyên ngành điều dưỡng lão khoa.

JICA hiện triển khai 5 dự án viện trợ không hoàn lại và 15 dự án vốn vay ODA nhằm cải thiện đời sống người dân Việt Nam. Một thành tựu nổi bật là nhà máy xử lý nước thải Yên Xá - một trong những nhà máy lớn nhất Đông Nam Á - đã khánh thành và vận hành từ tháng 8/2025. Công trình này được kỳ vọng giúp giảm thiểu tình trạng ngập lụt thường xuyên tại Hà Nội, đặc biệt tại các tuyến đường quanh sông Tô Lịch...

Trưởng đại diện Văn phòng JICA Việt Nam Kobayashi Yosuke. (Ảnh: JICA)

Ông Kobayashi khẳng định, JICA đặc biệt chú trọng đến 4 trụ cột cải cách mà Việt Nam đang hướng tới để trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045:

Thứ nhất, về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong lĩnh vực này, JICA sẽ tiếp tục hợp tác với Trường Đại học Việt - Nhật để thiết lập chương trình cử nhân ngành công nghệ kỹ thuật chip bán dẫn. JICA sẽ tiếp tục hỗ trợ xây dựng và củng cố hệ sinh thái đào tạo bán dẫn của Việt Nam.

Song song với bán dẫn, AI (trí tuệ nhân tạo) cũng là một trong những lĩnh vực nhận được nhiều sự chú ý. JICA chú trọng thúc đẩy AI thông qua hợp tác với Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) và Đại học Bách khoa Hà Nội để hỗ trợ các startup và nghiên cứu về AI.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào ứng phó biến đổi khí hậu cũng rất quan trọng và JICA sẽ tiếp tục phối hợp với các trường đại học, doanh nghiệp, viện nghiên cứu của Nhật Bản để hỗ trợ Việt Nam phát triển và ứng dụng công nghệ mới.

Thứ 2, về thúc đẩy hội nhập quốc tế, JICA đã đóng góp tích cực vào quá trình hội nhập của Việt Nam ở nhiều cấp độ và lĩnh vực, từ các đề xuất chính sách ở cấp vĩ mô tới các lĩnh vực cụ thể như nông sản an toàn, an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh, thuế và sở hữu trí tuệ.

Ngoài ra, về cơ sở hạ tầng - yếu tố không thể thiếu đối với hội nhập quốc tế - JICA đã hỗ trợ Việt Nam xây dựng sân bay, cảng biển, đường bộ, cầu, đường sắt và hệ thống thông quan, qua đó góp phần nâng cao tính kết nối đa tầng giữa Việt Nam và các quốc gia khác. JICA cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Thứ 3, về xây dựng và thi hành pháp luật, trong hàng chục năm qua, JICA đã phối hợp với Bộ Tư pháp, Tòa án Tối cao, Hiệp hội Luật sư Nhật Bản và các trường đại học để hỗ trợ xây dựng nhiều văn bản pháp luật của Việt Nam. Dự án hiện tại sẽ hoàn thành vào tháng 12 năm nay, và JICA sẽ nghiên cứu khả năng triển khai các dự án hợp tác tiếp theo.

Một điểm nhấn gần đây trong cải cách thể chế tại Việt Nam là việc áp dụng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Nhật Bản đã vận hành mô hình này trong nhiều năm nên JICA tin rằng Việt Nam có thể tham khảo những kinh nghiệm của Nhật Bản trong quá trình vận hành mô hình này.

Thứ 4, về phát triển kinh tế tư nhân, JICA có nhiều thành tựu từ những dự án hợp tác lâu năm đặt nền móng cho sự phát triển của Việt Nam.

JICA sẽ tiếp tục đóng góp ý kiến về chính sách, đồng thời thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cải thiện khả năng tiếp cận tài chính, và phát triển các dự án hạ tầng tạo cơ hội phát triển.

Về các dự án cơ sở hạ tầng, JICA tập trung vào các dự án tận dụng được tối đa kinh nghiệm hợp tác và công nghệ của Nhật Bản, thúc đẩy chuyển giao công nghệ từ các công ty Nhật Bản sang các doanh nghiệp của Việt Nam.

Ông Kobayashi nhấn mạnh, thông qua hợp tác phát triển, JICA mong muốn tiếp tục thúc đẩy xây dựng các mối quan hệ để góp phần vào sự phát triển chung của Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa người dân hai nước.

JICA triển khai Dự án mới trong 5 năm tại Việt Nam

JICA hỗ trợ 8,2 tỷ đồng xây dựng đập Sabo đầu tiên tại Sơn La