Tây Ban Nha sẽ giải tán chính quyền Catalan

TĐO - Phát biểu sau cuộc họp nội các bất thường ngày 21/10, Thủ tướng Mariano Rajoy thông báo rằng chính phủ Tây Ban Nha đã kích hoạt điều 155, tiếp quản hoàn toàn quyền điều hành khu vực tự trị Catalan cũng như sẽ tổ chức một cuộc bầu cử hội đồng lập pháp địa phương tại đây trong 6 tháng tới nhằm ổn định tình hình đất nước.

Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy phát biểu sau cuộc họp nội các hôm 21/10. (Ảnh: Getty)

Ông nhấn mạnh rằng không có sự lựa chọn nào khác bởi chính quyền khu vực tự trị Catalan đã hành động một cách "đơn phương, đi ngược lại luật pháp và tìm kiếm sự đối đầu" khi tổ chức cuộc trưng cầu ý dân về độc lập cho khu vực tự trị này. Dự kiến Thượng viện Tây Ban Nha sẽ bỏ phiếu thông qua các biện pháp này vào ngày 27/10 tới.

Ông Rajoy cũng tuyên bố sẽ kêu gọi một cuộc bầu cử ở khu vực này ngay khi tình hình trở lại bình thường: "Mục tiêu của chúng tôi là khôi phục luật lệ và chung sống hòa bình giữa các công dân, tiếp tục quá trình khôi phục kinh tế ở Catalan, đồng thời tổ chức các cuộc bầu cử ngay khi tình hình trở lại bình thường".

Chính phủ Tây Ban Nha sẽ trình quyết định kích hoạt Điều 155 Hiến pháp lên Thượng viện nước này, dự kiến quyết định này sẽ được bỏ phiếu thông qua vào ngày 27/10. Tuy nhiên, gần như chắc chắn quyết định sẽ được thông qua khi ông Rajoy cho hay là tất cả các chính đảng đối lập đều ủng hộ quyết định của chính phủ Tây Ban Nha.

Điều 155 trong Hiến pháp Tây Ban Nha chưa bao giờ được sử dụng trong thực tế trước đây, cho phép chính phủ nước này "sử dụng các biện pháp cần thiết" để khôi phục chủ quyền, sự ổn định của đất nước tại các khu vực tự trị.

Trước khi chính phủ Tây Ban Nha quyết định kích hoạt điều 155, nhà lãnh đạo Catalan Carles Puigdemont từng dọa rằng sẽ cho cơ quan lập pháp địa phương của Catalan tuyên bố đơn phương độc lập khỏi Tây Ban Nha.

Cuộc trưng cầu ý dân trái phép đòi độc lập của Catalan đã đẩy Tây Ban Nha vào cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất kể từ sau khi nền dân chủ được tái lập năm 1975. Tòa án Hiến pháp Tây Ban Nha ngày 17/10 tuyên bố luật trưng cầu ý dân về độc lập của Catalonia là vô giá trị.

Catalonia (vùng màu đỏ) là cộng đồng tự trị giàu có ở phía đông bắc của Tây Ban Nha. (Đồ họa: BBC)

Cùng ngày, trang chủ của Tòa án Hiến pháp Tây Ban Nha đã bị sập do bị tin tặc tấn công từ chối dịch vụ (DDoS). Mặc dù trước đó, nhóm Anonymous cảnh báo sẽ tiến hành tấn công mạng do cuộc khủng hoảng tại Catalonia, song vẫn chưa thể xác nhận nguồn gốc vụ tấn công này. Toàn bộ hệ thống IT còn lại của tòa án vẫn hoạt động bình thường.

Hiện chính quyền Catalan chưa đưa ra bất kỳ phản ứng chính thức nào trước tin chính phủ Tây Ban Nha tuyên bố kích hoạt Điều 155. Tuy nhiên, tối 21/10 dự kiến sẽ có một cuộc biểu tình lớn của người Catalan tại Barcelona nhằm kêu gọi Madrid thả tự do cho hai nhà lãnh đạo phong trào ly khai vừa mới bị bắt với tội danh nổi loạn.

Catalonia là nơi 7,5 triệu người sinh sống. Vùng tự trị giàu có này đóng góp gần 1/5 GDP Tây Ban Nha, dẫn đầu tất cả các vùng, luôn tự hào gắn bó với ngôn ngữ và văn hóa riêng, nhưng lại chia rẽ sâu sắc về liệu có nên tách khỏi Tây Ban Nha hay không.

Cuộc trưng cầu dân ý hôm 1/10 cho kết quả 90% cử tri đi bỏ phiếu muốn Catalonia tách khỏi Tây Ban Nha để trở thành một quốc gia độc lập. Dù tỷ lệ người đi bầu chỉ là 43%, kết quả này cũng đã gây nên sóng gió chính trị lớn nhất nhiều thập kỷ tại quốc gia Địa Trung Hải.

An Nhi